Aydın, Muğla, İzmir, İstanbul, Çanakkale, Bursa, Balıkesir, Kocaeli, Yalova başta olmak üzere tüm dünyadaki kıyı bölgelerini etkileyebilecek bir gelişme yaşandı. 1 ya da 2 metre sıçrar. Evi olanlar acil bakmalı.
Türkiye’de denize kıyısı olan illerimiz Aydın, Muğla, İzmir, İstanbul, Çanakkale, Bursa, Balıkesir, Kocaeli, Yalova başta olmak üzere tüm dünyada denize kıyısı olan şehirler hakkında flaş bir haber geldi.
İZ BIRAKMADAN KAYBOLDU
Antarktika’daki “Kıyamet Buzulu”nun altında keşif yapan bir su altı aracı iz bırakmadan ortadan kayboldu.
Ran adlı 23 metrelik insansız su altı aracı (AUV), bu hafta sonu kaybolduğunda Thwaites Buzulu’nu inceleme görevindeydi.
MALİYETİ YAKLAŞIK 3,6 MİLYON DOLAR
Ran, buzul buzunun altındaki su koşullarını uzun süre boyunca ölçmeye ve belgelemeye olanak tanıyan teknoloji ve sensörler içeren, dünyadaki üç benzer araçtan biri ve maliyetinin yaklaşık 3,6 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.
“Bu, buzun altındaki alanı belgelemek için Ran’ı Thwaites Buzulu’na ikinci gidişimizdi. Ran sayesinde 2019’da dünyada Thwaites’e giren ilk araştırmacılar olduk ve mevcut keşif gezisi sırasında aynı bölgeyi tekrar ziyaret ettik.
ERİMENİN ARKASINDAKİ MEKANİZMA
Üniversitede oşinografi profesörü Anna Wåhlin, “Uydu verilerinden buzdaki erimeyi ve hareketleri görseniz bile, Ran’dan buzun alt kısmının yakın çekimlerini ve erimenin arkasında tam olarak hangi mekanizmaların olduğu hakkında bilgi alıyoruz.” Göteborglu ve araştırma ekibinin üyesi, yaptığı açıklamada şunları söyledi.
Batı Antarktika Buz Levhası’nın (WAIS) bir parçası olan Thwaites Buzulu, dünyadaki en geniş buzuldur ve Florida eyaletinden daha büyük ve Maine’in iki katı büyüklüğünde yaklaşık 74.000 mil karelik bir yüzey alanına sahiptir.
Thwaites, tamamen erimesi halinde küresel deniz seviyeleri üzerinde yaratacağı etki nedeniyle bazen Kıyamet Buzulu olarak da bilinir. Buzulun tamamen çökmesi durumunda deniz seviyelerinin dünya genelinde ortalama 25 inç (2 feet’in üzerinde) artacağı düşünülüyor.
DÜNYA ÇAPINDA DENİZ SEVİYESİNİ 1 İLA 2 METRE YÜKSELTEBİLİR
Ayrıca Thwaites’in çökmesinin aynı bölgedeki diğer buzulların zincirleme reaksiyonunu tetikleyebileceği ve muhtemelen dünya çapında deniz seviyesinin birkaç metre yükselmesine yol açabileceği yönünde korkular da var. Bu da kıyı şeritlerindeki çok sayıda evin sular altında kalması anlamına geliyor.
“Deniz seviyesinde birkaç metrelik bir yükselme, aralarında Şanghay, New York, Miami, Tokyo ve Mumbai’nin de bulunduğu dünyanın birçok büyük şehrini sular altında bırakabilir. Bu aynı zamanda kıyı bölgelerindeki geniş arazileri kaplayacak ve aşağıdaki gibi alçakta bulunan ada uluslarını büyük ölçüde yutacaktır.
HER YIL 50 MİLYAR TON BUZ KAYBEDİYOR
Kiribati, Tuvalu ve Maldivler”, İngiltere’deki Reading Üniversitesi’nde iklim bilimi alanında doktora sonrası araştırma görevlisi olan Ella Gilbert, 2021’de Conversation için bir makale yazdı.
Thwaites , her yıl net olarak yaklaşık 50 milyar ton buz kaybettiğinden ve 2000 yılından bu yana yaklaşık 1000 milyar ton kaybettiğinden halihazırda küresel deniz seviyesindeki yükselişin yaklaşık yüzde 4’ünden sorumludur .
Ran, buzun altına yapılan dalışlar sırasında Thwaites gibi kalınlıkları 650 ile 1.640 feet arasında değişen buzulları araştırıyor. Ran genellikle yüzeydeki araştırma gemisi (Güney Kore buz kırıcı RV/IB Araon) ile sürekli temas halinde olmuyor, bunun yerine rotası önceden programlanıyor ve okyanus yüzeyine geri dönüş yolunda seyrediyor. Ran daha önce birkaç kez Thwaites’in altına dalmıştı ama bu sefer bir şeyler ters gitti ve Ran olması gerektiği zamanda yüzeyde görünmedi. Akustik arama ekipmanı, helikopterler ve insansız hava araçları kullanılarak yapılan aramalar başarısız oldu ve Ran, buzun altında kayboldu.
“Bu biraz samanlıkta iğne aramaya benziyor ama samanlığın nerede olduğunu bile bilmiyorsunuz. Bu noktada Ran’ın pilleri bitmiş. Tek bildiğimiz buzun altında beklenmedik bir şeyin olduğu. Başının belaya girdiğinden şüpheleniyoruz. ve sonra bir şey onun dışarı çıkmasını engelledi” dedi Wåhlin.
Ekip, Ran’ı tekrar bulacakları konusunda iyimser değil ancak şu ana kadar topladığı verilerin yanı sıra gemi ve keşif gezisi yönetiminin desteğine de minnettar.
