Antalya’nın tarihi Kaleiçi Saat Kulesi’ndeki orijinal saatin çalınıp yerine plastik saat takıldığının anlaşılması üzerine kule için yeni saat yapıldı.
Antalya’da tarihi Kaleiçi Saat Kulesi’nde 2022 yılındaki restorasyon çalışmaları sırasında, kulenin tepesine 19. yüzyıl başlarında takıldığı belirtilen orijinal saatin çalındığı, yerine plastik saat takıldığı anlaşıldı. Plastik saati tarihi taşlara tutturmak için kullanılan demir çerçevelerin de yıllar içerisinde ağırlıklarıyla tarihi taşları çatlattığı belirlendi. Kuledeki demir çerçeveler ve plastik saat sökülerek kaldırıldı.
Kulenin Helenistik döneme ait burçlar üzerinde yer aldığı, ve Bizans döneminde yapıldığı belirtiliyor. 1900’lü yılların başında 2. Abdülhamid döneminde inşa edilen saat kulesindeki orijinal saatlerin 1988 yılında çalınmış olabileceği tahmin ediliyor.
En son Recep Gürgen onarım yapmıştı
Saat Kulesi’nde en son onarımı 1985’te yapan ve alanında Türkiye’de ender isimlerden biri olarak değerlendirilen Recep Gürgen ile temasa geçilerek 1900’lü yıllardaki orijinal saate uygun, hem de her saat başı ses çıkaracak şekilde yeniden yapımına yönelik çalışma başlatıldı.
Antalya Saat Kulesi’nde en son 1985 yılında bir onarıma geldiğini anlatan Recep Gürgen, “Geldiğim zaman orada eski makinesi vardı, aktif değildi. Daha önceden elektroniğe çevrilmişti. Üstündeki makineler Fransız malıydı. Restorasyon ve bakımını yaptım, kadranı yenilemedim. Şu anda görüldüğü gibi binanın cephesinde bir çerçeve yoktu. En son yapılan saatler maalesef getirilip oturtulmuş, yani bu çok kötü bir şey ve tamamen kalkması lazım. O makinelerin önünde cam da olmaması gerekir. Orijinal makineler nereye gitti bilmiyorum. Hatta o dönem, ‘Bunu tamir edeyim, en azından muhafaza edin’ demiştim ısrarla. Ve bir daha da uzun seneler benimle irtibata geçen olmamıştı.” dedi.
Kendisinin tamiratı sonrasında kulenin birkaç kez daha işlem görmüş olabileceğini belirten Gürgen şöyle devam etti: “Nasıl oluyor da böyle bir şey yapılıp oraya konuluyor. İstenmesi halinde oraya mekanik bir makine yapılır ve çalar hale getirilir fakat bir insanın kontrolünde olması lazım. Bir adım ilerisi yine mekanik sistem haline getirilir ve insan olmadan da kendi kendine çalar hale getirilebilir. İzmit’teki saati de kendi kendine çalar hale getirmiştim. En son Galataport saat kulesini yaptım. Onun da makinesi kaybolmuş ve mekanik makine yaptım. Maalesef birçok saat kulesi bu şekilde, bu acı bir durum. Orijinal haline uygun yeniden yapılması, bulunduğu bölgeye hoş bir seda verir. Antalya Valisi Ersin Yazıcı’ya bu konuya sahip çıktığı için teşekkür ederim.”
Yeni yapılan saat kuleye yerleştirildi
Şimdi ise Antalya’nın simgelerinden Saat Kulesi’ne, aslına uygun olarak hazırlanan saat yerleştirildi.
Tarihi Kaleiçi’nin girişi Kalekapısı bölgesinde yer alan kulede, 2021’den bu yana uzman ekipler tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları tamamlandı. MS 9. yüzyılda Bizans döneminde inşa edilen ve 2. Abdülhamid döneminde saat kulesine çevrilen yapının, aslına uygun saat mekanizması ve kadranları vinç yardımıyla kuleye yerleştirildi.
Antalya Valiliği Kültür Varlıkları Birimi yetkilisi koruma ve restorasyon uzmanı Cemil Karabayram, “Projemizde toplam bedel olarak 3 milyon 600 bin liralık ödenek harcandı. Saat kulemiz Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün teknik elemanlarının denetimi doğrultusunda yapıldı. Temel katmandan, üst katmana, restorasyondan ve statiğe kadar tüm aşamalarda Vakıflar Bölge Müdürlüğünün inşaat mühendisleri, mimar ve teknik elemanları görev aldı.” dedi.
