<\/p>\n
\u00dclkemizde kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet s\u00fcrekli g\u00fcndemin \u00a0de\u011fi\u015fmez bir par\u00e7as\u0131 olarak her g\u00fcn yeni haberlerle toplumumuzu derinden sarsmaya devam ediyor. Kad\u0131na y\u00f6nelen \u015fiddetin sebeplerini irdeledi\u011fimizde, sosyo-k\u00fclt\u00fcrel, tarihi baz\u0131 analizler yapma ihtiyac\u0131 duyduk. Erkek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tamamlay\u0131c\u0131 \u00f6b\u00fcr yar\u0131s\u0131 olan kad\u0131n\u0131n neden toplumu bu kadar yaralay\u0131c\u0131 bir manzaran\u0131n i\u00e7inde ba\u015frolde oldu\u011funu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc anlamaya \u00e7al\u0131\u015farak kad\u0131n\u0131n kimlik sorununu daha derinden incelemek \u00fczere toplumbilimci yazar, kad\u0131n tarihi ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131, ili\u015fki \u00a0ve ileti\u015fim dan\u0131\u015fman\u0131 \u00d6zlem Ak\u015fit ile d\u00fcne ve bug\u00fcne dair bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik;<\/p>\n
SORU: Say\u0131n AK\u015e\u0130T, neredeyse hemen her g\u00fcn \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle izledi\u011fimiz bu kad\u0131n cinayetleri haberleri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: \u00c7ok boyutlu y\u00f6nleriyle, ciddi bir titizlikle, genel ge\u00e7er hukuksal bir sorun g\u00f6z\u00fcyle \u00a0bakmadan toplumun t\u00fcm dinamikleriyle ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir sorunumuz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Elbette her \u015feyin temelinde ekonomiye ba\u011fl\u0131 sosyal\u00a0 \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ve buna ba\u011fl\u0131 olarak toplumsal yap\u0131da sosyal ahlaki \u00e7\u00fcr\u00fcmenin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fck ancak kad\u0131n\u0131n tarih boyunca sosyal kimli\u011finin insanl\u0131k i\u00e7in ne ifade etmekte oldu\u011funu da g\u00f6zden ge\u00e7irip daha bilin\u00e7li bir bak\u0131\u015f elde etmek gerekiyor. Narin \u00e7ocu\u011fumuzun trajik vakas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya da \u00d6zgecan cinayetini hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00a0kad\u0131n\u0131n erkek \u00f6fkesiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda neden bu kadar kolay \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilir, ucuz ve harcanmas\u0131 kolay bir varl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sorgulamak gerekiyor. Olaylara tabii ki yaln\u0131zca kad\u0131n haklar\u0131 y\u00f6n\u00fcyle de\u011fil, psikoloji, sosyoloji, ileti\u015fim gibi \u00e7ok de\u011fi\u015fik disiplinlerden de bak\u0131lmal\u0131. Erkek \u00f6fkesi ve \u015fiddetinde yer alan sebeplerin \u00a0temelleri incelenmeli. Asl\u0131nda temelde anaerkil bir yap\u0131ya sahip olan toplumumuzda kad\u0131n\u0131n tarihi kimli\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ve bug\u00fcn modern d\u00fcnyada da g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde bir sayg\u0131nl\u0131\u011fa sahip oldu\u011funu s\u00f6yleyebilecekken cinayetler konusunda karnemizin bu kadar k\u00f6t\u00fc bir karne olu\u015funun bizi ciddi bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara sevk etmesi ve toplumda ciddi bir bilgi ve bilin\u00e7lenme seferberli\u011fi gerekiyor. Hassasiyetin en \u00fcst d\u00fczeyde eylem d\u00fczeyine ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekiyor. \u0130li\u015fki ileti\u015fim ve aile dan\u0131\u015fman\u0131 olarak toplumsal ileti\u015fim ve ortak ya\u015famda sayg\u0131 ve sevgi dilimizin \u00e7ok yanl\u0131\u015f oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu alanda uzmanlar\u0131n tabandaki halka fark\u0131ndal\u0131k e\u011fitimleri verme konusunda hizmetlerinin daha \u00e7ok ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00a0gerekiyor. Toplumda ciddi bir ileti\u015fim ve ahlak sorunu var ve ileti\u015fim denince sadece medyan\u0131n topluma aktard\u0131\u011f\u0131 haberler yahut ticaret ve banka sekt\u00f6r\u00fcnde m\u00fc\u015fteriyle ileti\u015fim becerileri anla\u015f\u0131l\u0131yor. Oysaki insan i\u00e7in ileti\u015fim sabah uyand\u0131\u011f\u0131 andan itibaren \u00f6nce kendisiyle daha sonra en yak\u0131n\u0131ndaki insanlarla ba\u015fl\u0131yor ve g\u00fcn boyu insan, hayvan, bitki veya teknolojik ileti\u015fim olarak t\u00fcm varl\u0131klarla s\u00fcr\u00fcyor. Kad\u0131n erkek ili\u015fkilerine daha bilin\u00e7li bir bak\u0131\u015f kazand\u0131r\u0131lmal\u0131 yine burada da uzmanlar\u0131n s\u00f6ylemlerine dikkat etmesi gerekiyor. Sosyal medya \u00e7ok s\u0131k\u0131 takip ediliyor ve maalesef bu mecralarda s\u00fcrekli yaln\u0131zl\u0131k ve bireyselli\u011fi vurgulay\u0131c\u0131 \u201cSadece sen \u00f6nemlisin, yaln\u0131zca sen vars\u0131n sen de\u011ferlisin, \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle yap\u0131yorsa sil gitsin\u201d, \u201cBir erke\u011fi\/kad\u0131n\u0131 anlaman\u0131n alt\u0131 kural\u0131\u201d gibi rakamlarla tespit edilmi\u015f! Hap \u00f6\u011fretiler sunuluyor. \u0130nsan kendini t\u00fcm\u00fcyle tan\u0131yabiliyor, anlayabiliyor mu ki kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u015fifrelerini \u00e7\u00f6zebilsin\u00a0 denemiyor. Toplumdaki kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f \u00f6\u011fretiler de cabas\u0131. \u0130nsanlar olarak hepimiz bize sunulan haz\u0131r form\u00fcl ve kal\u0131plarla birbirimize \u00f6yle pe\u015fin bak\u0131\u015fla \u00a0ve genellemelerle dolu sim\u00fclasyon bir d\u00fcnyaya ait varl\u0131klar olduk ki, form\u00fcllerle ya\u015f\u0131yor form\u00fcller i\u015fe yaramad\u0131k\u00e7a da yaralan\u0131yor yaral\u0131yoruz birbirimizi. Cidden bu konularda d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m tabii. Ama konuya geri d\u00f6necek olursak, bilgi ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6nemini vurgulamak ad\u0131na nas\u0131l ki bir doktor bir hastal\u0131\u011f\u0131 te\u015fhis edebilmek i\u00e7in bulgulara inip hastal\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcnde olan\u0131 inceleyip sonu\u00e7lara g\u00f6re hareket ediyor kad\u0131n sorunsal\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilmek i\u00e7in de t\u00e2 insanl\u0131k tarihi kad\u0131n tarihine bir yolculuk yapmak gerekiyor. Ben de bunu yapt\u0131rarak insanlar\u0131 baz\u0131 hususlarda bilgilendirmek ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek istedim. (Asl\u0131nda bu kitapta genel olarak insanl\u0131\u011f\u0131n sosyolojik\u00a0 \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc\u00a0 anlatmama ra\u011fmen, kendime \u00f6z ele\u015ftirimdir, erke\u011fin de tarihini ba\u015fka detaylar\u0131yla ayr\u0131ca yazmam gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc erke\u011fi de anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan bo\u015fluk tamamlanm\u0131\u015f olacak) \u00c7\u00fcnk\u00fc erke\u011fin kad\u0131n\u0131 kad\u0131n\u0131n da erke\u011fi do\u011fru yerden g\u00f6rmesi gerekiyor ; Yani cinsi kimlik y\u00f6n\u00fcyle de\u011fil, insan y\u00f6n\u00fcyle.<\/p>\n <\/p>\n SORU: Lilith\u2019den Malala\u2018ya Kad\u0131n\u0131n Ad\u0131 Var adl\u0131 kitab\u0131n\u0131z ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere olduk\u00e7a geni\u015f konular\u0131 ele alan bir esere benziyor. Genel bir kad\u0131n tarihi ara\u015ft\u0131rmas\u0131 diyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Evet kesinlikle \u00f6yle. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n tarih sahnesinde ilk varolu\u015f d\u00f6nemlerinden itibaren kad\u0131na dair elde bulunan bilgi ve ara\u015ft\u0131rmalara dayanarak yery\u00fcz\u00fcndeki sosyo- k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fiyle ge\u00e7irdi\u011fi yolculu\u011fu anlat\u0131yor.<\/p>\n SORU: Neden Lilith\u2019den ba\u015flama ihtiyac\u0131 duydunuz? Kimdir Lilith?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Son d\u00f6nemlerde kad\u0131n aktivistlerin \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131 bir imge. Sebebi de Lilith\u2019 in \u00a0\u00c2dem\u2019 e yani erke\u011fe ilk ba\u015fkald\u0131ran onun e\u015fi olmay\u0131 reddeden ilk kad\u0131n imgesi olu\u015fu. Ama tabii ki Lilith, Havva\u2019dan \u00f6nce \u00c2dem i\u00e7in ilk e\u015f olarak ate\u015ften yarat\u0131lan bir varl\u0131k olarak s\u00f6ylense de kutsal kitaplarda do\u011frulay\u0131c\u0131 bilgisi bulunmayan Yahudi apokrif inan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, itaat etmedi\u011fi ve cennetten kovuldu\u011fu i\u00e7in \u00c2demin soyundan gelenleri yok etmeye kararl\u0131 k\u00f6t\u00fc ruhlu bir karakter. Eski T\u00fcrklerde lohusa kad\u0131nlara musallat olan albast\u0131\u00a0 olarak dile getirilmi\u015f. Modern \u00e7a\u011fda bu imge kad\u0131n\u0131n ezili\u015fine yok say\u0131lmas\u0131na ve \u015fiddete kar\u015f\u0131 bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 imgesi olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n SORU: Kitab\u0131n\u0131z\u0131n kad\u0131n tarihini her y\u00f6n\u00fcyle anlatmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Peki yazma amac\u0131n\u0131z, \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktan\u0131z neydi?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Az bilinen ancak bug\u00fcn dahi insanl\u0131\u011f\u0131n bilin\u00e7alt\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcren do\u011fru kabul edilmi\u015f yanl\u0131\u015flar\u0131 anlatmak, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri yapmak ve alg\u0131lar\u0131m\u0131zdaki hala y\u00f6nlendiricili\u011fi olan baz\u0131 sosyo-k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n ya da uygulamalar\u0131n asl\u0131nda temelinde bulunan sakat inan\u00e7lar\u0131 g\u00f6sterebilmekti. Bir \u00f6rnek vermek istiyorum; 2016-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Kocaeli\u2019nde bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015f, ekseriyetle 18-40 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki kad\u0131nlar\u0131n el ve ayaklar\u0131nda\u00a0 g\u00f6r\u00fclen\u00a0 k\u0131na rengi lekeler, eski zamanda bu topraklarda ya\u015fayan insanlar taraf\u0131ndan \u015feytan\u0131n kad\u0131na dokunmas\u0131 olarak yorumlanarak pek \u00e7ok bu durumdaki kad\u0131n\u0131n erkenden bir \u015fekilde evlendirilmesine karar verilmi\u015f , halk aras\u0131nda \u201cmelek k\u0131nas\u0131\u201d \u00a0yahut \u201c\u015feytan k\u0131nas\u0131\u201d olarak bilinen leke asl\u0131nda Tinea Nigra denen k\u0131na rengi bir mantar enfeksiyonu. Fakat tabii t\u0131bb\u0131n pek \u00e7ok \u015feyi izah edemedi\u011fi \u00e7a\u011flarda insanlar bunun \u00fczerinden kad\u0131na k\u00f6t\u00fcl\u00fck atfederek hor davranm\u0131\u015flar. Zaten erken \u00e7a\u011flardan beri de\u011fi\u015fik toplumlarda kad\u0131n s\u00fcrekli cennetten kovulu\u015fun temel sorumlusu tutularak hep akl\u0131 h\u00fckm\u00fc say\u0131lmayan \u00f6teki bir ikincil de\u011ferde varl\u0131k muamelesine tabii tutulmu\u015f. Buna benzer kitapta genele yayg\u0131n pek \u00e7ok ya\u015fanm\u0131\u015f olaylar bilgiler \u00f6rnekler sosyo-k\u00fclt\u00fcrel yahut dine dayand\u0131r\u0131lan sebepleriyle var. \u00a0\u00d6zetle kitab\u0131n amac\u0131 ezber bozan bir kitap olarak ger\u00e7ekleri g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermek ve kad\u0131n\u0131 do\u011fru anlamaya y\u00f6nelik olarak hakikatleri tarafs\u0131z noktalardan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrebilmekti, insanlara bir \u015feyleri fark ettirebilmekti.<\/p>\n SORU: Kitab\u0131n\u0131z\u0131n uzun bir ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Peki bu s\u00fcrecin sonunda k\u0131sa bir \u00f6zet vermeniz gerekirse kad\u0131na y\u00f6nelik hangi konularda insanlar\u0131n bunlar\u0131 bilmesi gerek dedi\u011finiz bulgular\u0131n\u0131z oldu?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: D\u00f6nem d\u00f6nem \u00a0ilerlerken bu y\u00fczy\u0131l da dahil kad\u0131n i\u00e7in sabit g\u00f6r\u00fclen davran\u0131\u015f olmazsa olmaz ne var diye bakt\u0131\u011f\u0131mda \u00fc\u00e7 anahtar kelimeyi hayretle g\u00f6rd\u00fcm; H\u00fck\u00fcm, itaat ve susma. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz;<\/p>\n “A\u011fz\u0131m\u0131 a\u00e7acak hevesim yok. <\/strong><\/p>\n Ne s\u00f6yleyece\u011fim ki?<\/strong><\/p>\n Anlatsam da anlatmasam da <\/strong><\/p>\n Hor g\u00f6r\u00fclece\u011fim bu \u00e7a\u011f taraf\u0131ndan<\/strong><\/p>\n Bal\u0131 nas\u0131l s\u00f6yleyece\u011fim? <\/strong><\/p>\n Dilimde zehre d\u00f6nd\u00fc\u2013<\/strong><\/p>\n Yaz\u0131k! Gem vurdu a\u011fz\u0131ma despotlar<\/strong><\/p>\n A\u011flasam da g\u00fclsem de, <\/strong><\/p>\n Ya\u015fasam da \u00f6lsem de<\/strong><\/p>\n Kederimi payla\u015facak kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fcnya sa\u011f olsun<\/strong><\/p>\n Keder, acz, pi\u015fmanl\u0131klar ve ben. Bu hapishanenin k\u00f6\u015feleri<\/strong><\/p>\n Ben bo\u015funa do\u011fmu\u015fum, <\/strong><\/p>\n A\u011fz\u0131m m\u00fch\u00fcrlenmeli.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Diyen Afgan \u015fair, Nadia Anjuman (1980-2005)\u2019\u0131n hen\u00fcz yirmi be\u015f ya\u015f\u0131ndayken, b\u00fcy\u00fck be\u011feni toplayan \u015fiir kitab\u0131 Gol-e Dudi (Kara \u00c7i\u00e7ek) yay\u0131nlan\u0131p, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde \u015fiirleri \u00a0ilgiyle kar\u015f\u0131lan\u0131rken, kitab\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, \u015fiir yazd\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle kocas\u0131 taraf\u0131ndan d\u00f6v\u00fclerek \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Yani bu \u00e7a\u011fda bile baz\u0131 co\u011frafyalarda kad\u0131n\u0131n makus talihi bu anahtar kelimeler de\u011fi\u015fmiyor. Bizde de 1999 y\u0131l\u0131nda \u0130slam\u2019\u0131n kad\u0131na tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 feminist bir dille \u00f6zg\u00fcrce dile getirdi\u011fi i\u00e7in fikirlerini ayk\u0131r\u0131 g\u00f6ren \u00a0\u00a0radikallerin boy hedefi olan ve domuz ba\u011f\u0131yla bo\u011fularak katledilen bir Gonca Kuri\u015f olay\u0131 var o d\u00f6nemlerde biliyorsunuz.<\/p>\n Tabii T\u00fcrkiye\u2019deki kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet vakalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu \u00a0kad\u0131n\u0131n e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 talep etmesi yahut \u00f6zg\u00fcrce \u015fiirlerini kitaplar\u0131n\u0131 yay\u0131nlamas\u0131 gibi konulardan kaynaklanm\u0131yor, halk\u0131n taban\u0131nda b\u00f6yle bir kayg\u0131 yok zaten (g\u00fcl\u00fcyor). Fakat bat\u0131ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ciddi bir m\u00fccadele var. Kad\u0131n\u0131m-Virginia Woolf adl\u0131 kitab\u0131mda 19 yy. sonlar\u0131nda e\u011fitim alma, okullara kabul edilme ve \u00f6zg\u00fcrce fikirlerini savunabilmeleri konusunda bat\u0131daki kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelelerini anlatm\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7ok zor s\u00fcre\u00e7ler ya\u015fam\u0131\u015flar ve \u00e7etin m\u00fccadeleler vererek bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlar\u0131 yap\u0131land\u0131rm\u0131\u015flar. Tabii sanayile\u015fmenin bunda katk\u0131s\u0131 da ayr\u0131 uzun bir konu.<\/p>\n Bizdeki \u015fiddet olaylar\u0131na gelince h\u00fck\u00fcm susma ve itaat \u015fifreleri yine var arka planda ama ekseriyetle bo\u015fanma a\u015famas\u0131na gelen evliliklerde kad\u0131n\u0131n erkekten yana r\u0131za g\u00f6stermedi\u011fi baz\u0131 taraflar\u0131na raz\u0131 gelmemesinden kaynaklan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin erke\u011fin yasak ili\u015fkilerine kabul g\u00f6stermeyi\u015fi, i\u015fi olmayan e\u015fin ev i\u00e7inde ve rollerinde yetersizli\u011fi, ciddi madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, k\u0131skan\u00e7l\u0131k yahut da taraflar\u0131n ailelerinin evliliklerde fazlaca bask\u0131n kontrol sahibi olmalar\u0131 gibi.<\/p>\n Objektif olmak gerekirse bir de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde son zamanlarda kad\u0131n\u0131n mal ve birikimlerde erke\u011fin t\u00fcm birikimlerinin kontrol\u00fcn\u00fc almak, internetteki uygunsuz yaz\u0131\u015fmalar gibi marjinal sebepler de \u015fiddeti tetikleyici unsurlar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor,g\u00f6steriliyor.. Ama ekseriyetle erkek kendisi ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket ederken kad\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izmek, kontrol alt\u0131nda tutmak ve bir \u015fekilde susturmak gibi \u015fiddeti do\u011furan tutumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor diyebiliriz. Ve \u00fcstelik genelinde d\u00fcnyada da b\u00f6yle yani erkek kendini kad\u0131n\u0131n etraf\u0131na y\u00f6r\u00fcnge \u00e7izme konusunda \u00f6yle ya da b\u00f6yle tatl\u0131 yahut sert ruhsat sahibi olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n SORU: Yani t\u00fcm toplumlarda erkek kad\u0131na h\u00fckmediyor, itaat etmesini ve susmas\u0131n\u0131 m\u0131 istiyor? A\u00e7\u0131klayabilir misiniz \u00e7ok ilgin\u00e7 bir konu bu.<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Bunu bir feminist bak\u0131\u015fla de\u011fil toplumbilimci g\u00f6z\u00fcyle de\u011ferlendirerek bulgular\u0131m\u0131 tarafs\u0131z \u00a0anlatman\u0131n daha do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek yakla\u015ft\u0131m hep olaylara. Erkek olman\u0131n da t\u00fcrl\u00fc zorluklar\u0131 var. Fakat\u00a0 hakkaniyetsizlikte kad\u0131nlara biraz daha fazla pay d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f maalesef. Bu konuya baz\u0131 insanlar ana tanr\u0131\u00e7a d\u00f6neminde \u00e7ok sayg\u0131n bir varl\u0131k olan kad\u0131n\u0131n din\u00ee emirlerin gere\u011fi olarak \u00f6tekile\u015ftirildi\u011fini s\u00f6ylerken, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bunu do\u011fa ve ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131n evrili\u015f bi\u00e7imine ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n Benim bulgum kad\u0131n\u0131n kimlik s\u00fcrecini tespit eden temel unsurun \u201ckentle\u015fme\u201d s\u00fcrecine ge\u00e7i\u015f oldu\u011fu \u015feklinde. \u015e\u00f6yle ki; Tar\u0131m\u0131n ke\u015ffi \u00a0sonras\u0131 m\u00fclkiyet bilincinin yarat\u0131lmas\u0131, hak sahibi olma, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izme arzusu ve topraklarda \u00e7al\u0131\u015facak daha \u00e7ok n\u00fcfusa sahip olma g\u00fcd\u00fcs\u00fc kad\u0131n\u0131 do\u011furganl\u0131k vasf\u0131ndan dolay\u0131 i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00fcretecek temel insan kayna\u011f\u0131 durumuna sokuyor ve erke\u011fin kendi korumas\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131n\u0131r i\u00e7inde kal\u0131yor kad\u0131n.<\/p>\n Tabii \u00a0tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin ilki olan Musa\u2019n\u0131n dini, yasalar\u0131 tebli\u011f etti\u011finde kad\u0131n\u0131n rollerinin erke\u011fe g\u00f6re daha \u00e7ok belirlenip h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00a0ilk kurumsal kutsal \u00a0aile kavram\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ve o g\u00fcn bug\u00fcnd\u00fcr bu yasalar dinden gelene\u011fe evrilerek devam ediyor. Tarih sayfalar\u0131n\u0131 h\u00fckm\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015f tozlu karanl\u0131k bir dizin olarak g\u00f6rme e\u011filimindeyiz, oysa \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklarda ge\u00e7mi\u015fin yazd\u0131\u011f\u0131 derin bir k\u00fclt\u00fcrel s\u00f6zel miras ve h\u00fck\u00fcmler var.\u00a0 Teknoloji ve t\u0131p k\u00f6kten sars\u0131p de\u011fi\u015ftirici bulgularla bebe\u011fe anneden sadece X kromozomu gelirken babadan X gelirken bebe\u011fin k\u0131z, Y gelirse erkek olarak d\u00fcnyaya geldi\u011fini ispatlayarak erkek \u00e7ocuk do\u011furamaman\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc annenin s\u0131rt\u0131ndan alm\u0131\u015f olsa da namus konusunu sadece kad\u0131n\u0131 ba\u011flayan bir gereklilik gibi tek tarafl\u0131 g\u00f6rmek \u015feklinde bir anlay\u0131\u015f da s\u00fcrmektedir.<\/p>\n Bir de kad\u0131na gerek giyimde gerekse baz\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerde k\u0131s\u0131tlamalar getirmeyi -her iki e\u015fin de mutluluk ve huzurunu ka\u00e7\u0131racak olan \u00a0a\u015f\u0131r\u0131 e\u011filimler hari\u00e7-erke\u011fin tabiattaki t\u00fcm eril canl\u0131lar gibi \u00fczerinde h\u00fckm\u00fcn\u00fc ilan etti\u011fi varl\u0131klara bir tehdit olarak alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 \u00a0ve erkek egosu diye \u00f6zel alana dayal\u0131 bir egoya sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n SORU: Kitab\u0131n\u0131zda dinlerde kad\u0131n konusuna da de\u011finmi\u015fsiniz. Bu b\u00f6l\u00fcmde ezber bozan t\u00fcrde hangi az bilinenlere dikkat \u00e7ektiniz?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Kad\u0131n\u0131n de\u011fersizle\u015ftirilmesinde ve eve kapat\u0131lmas\u0131nda dini su\u00e7lamak konusu mesela. Din olgusu ya\u015fam\u0131n d\u00fczeninin istikrar\u0131 ve insan neslinin erdemli bir ya\u015fam s\u00fcrmesi \u00fczerine bina in\u015fa eden bir disiplindir. Kad\u0131n ve erke\u011fin rollerini betimler. Din konusu olduk\u00e7a hassas ve insanlar\u0131n kafalar\u0131nda t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc yorumlarla kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir konu asl\u0131nda Asl\u0131nda din ortak erdemlerde birle\u015fmek kayd\u0131yla toplumlar\u0131n baz\u0131 geleneksel uyumlu emirlere sahip. Ama insanlar tevhit inanc\u0131 ve erdemlilik yan\u0131 yerine \u015fekilsel \u00a0uygulamalarla zihinlerini me\u015fgul ettikleri i\u00e7in esas\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131yorlar. Modern \u00e7a\u011fda oldu\u011fu gibi eskiden de erkek ve kad\u0131n payla\u015f\u0131m \u00fczerine kurulu bir d\u00fczen y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. Esas\u0131 belirleyen asl\u0131nda ya\u015fam ve co\u011frafya \u015fartlar\u0131, tar\u0131m toplumlar\u0131nda \u00a0erke\u011fin de kad\u0131n\u0131n da \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fczerine kurulu d\u00fczen. Peygamberin d\u00f6neminde kad\u0131nlar\u0131n ticaret yapt\u0131\u011f\u0131 kaynaklarda var. 12-13. y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnyan\u0131n ve Anadolu\u2019nun ilk sivil kad\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc olan Bac\u0131yan-Rum (Anadolu Bac\u0131lar\u0131) dokuma yaparak demir d\u00f6verek \u00fcrettikleri \u00fcr\u00fcnleri satarak Sel\u00e7uklu ekonomisine katk\u0131da bulunan, ya\u015fam \u015fartlar\u0131na uyumlu sava\u015f ve m\u00fccadelelerde etkin, k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fan\u0131p yerle\u015fim noktalar\u0131n\u0131 savunan g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00f6zg\u00fcr ahi kad\u0131nlard\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmand\u0131lar. Tarihi \u00e7ok iyi okumak gerekiyor.<\/p>\n SORU: Peki di\u011fer dinlerdeki kad\u0131n\u0131n ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131 ve onlar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na da de\u011findiniz mi?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Lilith\u2019den Malala \u2018ya Kad\u0131n Ad\u0131 Var dememizin sebebi de bu. Kitab\u0131n \u00a0yery\u00fcz\u00fcndeki kad\u0131nlar\u0131n genelinin tarihine yakla\u015f\u0131m\u0131 t\u00fcm dinleri de kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erikte geni\u015f bir bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 var. Mesela Orta\u00e7a\u011f Anadolu\u2019sunda kad\u0131n\u0131n toplumsal manzaras\u0131 b\u00f6yleyken Orta\u00e7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131nda kad\u0131n\u0131n ad\u0131 bile yok. Hatta Antik Yunan ve Roma\u2019dan beri bir mizojini (kad\u0131n nefreti) ve hayret verici bir z\u0131tl\u0131kla\u00a0 erkek i\u00e7in \u00e7ok e\u015flilik s\u00f6z konusu. \u0130slamiyet \u00e7ok e\u015flili\u011fi getirdi diye d\u00fc\u015f\u00fcnenlere bir cevapt\u0131r. Hatta \u015funu rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebilirim; Kad\u0131na y\u00f6nelik k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici, \u00fc\u00e7 \u015fifre; H\u00fck\u00fcm, itaat ve susma s\u00f6ylemi Aristo\u2019nun \u201cTohum- toprak\u201d hipoteziyle kad\u0131na y\u00f6nelik erkeklerde ciddi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131rm\u0131\u015f, kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f. \u00d6zellikle Havva y\u00fcz\u00fcnden cennetten kovulu\u015fu ilk betimleyen Yahudilik ve sonras\u0131nda Hristiyanl\u0131k bu s\u00f6ylemi beslemi\u015f. Ve y\u00fczy\u0131llarca \u00a0eril \u00a0bilin\u00e7alt\u0131n\u0131 y\u00f6netmi\u015f.<\/p>\n SORU: \u00c7ok iddial\u0131 bir s\u00f6ylem. Peki nedir bu \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc hipotez? <\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Biliyorsunuz\u00a0 Antik Yunan bilim ve felsefenin do\u011fdu\u011fu yer olarak betimlenir Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan. Avrupa kendi k\u00fclt\u00fcr men\u015feini Antik Yunan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ilhamla\u00a0 betimler. Aristo tohum ve topra\u011f\u0131, kad\u0131n ve erkekle \u00f6zde\u015fle\u015ftirir;\u201d Nas\u0131l ki tohum olmadan toprak karg\u0131\u015flan\u0131r bir i\u015fe yaramaz edilgendir, tohum etkendir; Erkek de tohumlama y\u00f6n\u00fcyle var olmadan kad\u0131n bir i\u015fe yaramaz, \u00f6yleyse tohum \u00fcst\u00fcnd\u00fcr toprak tohuma boyun e\u011fdi\u011fi gibi kad\u0131n da erke\u011fe tabii bir varl\u0131kt\u0131r. \u0130taat etmelidir!.\u201d Der.<\/p>\n Bak\u0131n\u0131z \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fey daha; \u0130ngilizce \u2019de Tanr\u0131 \u201cHe\u201d olarak yani baba, o\u011ful. kutsal ruh olarak tan\u0131mlan\u0131r. Ve \u00a0Allah\u2019\u0131n kelam\u0131, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de \u00a0el-ilah kendisini \u00a0ne di\u015fi ne erkek olarak fanilerin cinsiyet s\u0131n\u0131f\u0131ndan \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn tan\u0131mlamas\u0131na ra\u011fmen bug\u00fcn Araplar M\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131na ra\u011fmen \u00a0\u0130ngilizce anlat\u0131mlarda Allah\u2019tan \u201cHe\u201d olarak bahsetmekte h\u00fckmetme, koruma ve ba\u011f\u0131\u015flama \u00f6zelli\u011fi nedeniyle eril kabul ettiklerini belirterek y\u00f6netme s\u0131n\u0131rlar ve kurallar koyma erkini erke\u011fin \u00fczerine y\u00fcklemekteler. Yani \u00f6zetle ben burada da dinin kendisinin de\u011fil, konuya \u00a0erke\u011fin tan\u0131mlama otoritesinin kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n SORU: Peki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelecek olursak; \u00c7ok farkl\u0131 bir y\u00fczy\u0131lda ya\u015f\u0131yoruz. Bilim ve teknoloji \u00f6rne\u011fin arkeolojik kaz\u0131larda bulunan bir kemi\u011fin DNA\u2019s\u0131ndan d\u00f6neme dair ya\u015fayan insanlar\u0131n y\u00fcz profilleri de dahil pek \u00e7ok karanl\u0131kta kalm\u0131\u015f \u015feyi bulgularla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu konuda kad\u0131na bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi ekseninde d\u00fc\u015f\u00fcnerek ne s\u00f6ylemek istersiniz?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Mutlulukla izliyor ve bu bulgular\u0131n modern \u00e7a\u011fda insan zihninde\u00a0 \u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ve yeni ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re de kad\u0131n erkek ya\u015fama birlikte uyumlulu\u011fu daha sa\u011flam bir temele oturttu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Erkek \u00e7ocuk do\u011furamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kad\u0131n\u0131n eksik ve su\u00e7lu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yahut k\u0131zl\u0131k zar\u0131n\u0131n kal\u0131n olmas\u0131ndan dolay\u0131 ilk gece bakire olmamakla su\u00e7lan\u0131p kap\u0131 \u00f6n\u00fcne at\u0131lan \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kad\u0131nlar\u0131 \u00a0d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmde, kad\u0131nlar\u0131n okutuldu\u011fu zaman k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe meyledeceklerini ak\u0131llar\u0131n\u0131n erkekten k\u0131t oldu\u011funu s\u00f6yleyenlere, n\u00f6robilim kad\u0131n ve erkek beyninin en ince farkl\u0131l\u0131klar\u0131na kadar ayd\u0131nlat\u0131p kad\u0131n beyninin ne kadar karma\u015f\u0131k ve muhte\u015fem \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sererek cevap veriyor. Ve hatta erkek \u00e7ocu\u011fun zekas\u0131n\u0131 anneden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilim adamlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131nda i\u00e7ten i\u00e7e t\u00fcm kalbimle te\u015fekk\u00fcr ediyor g\u00fcl\u00fcms\u00fcyorum. Ve her seferinde \u00a0usulca, kararl\u0131 \u201cEvet\u2026L\u0130L\u0130TH\u2019 DEN MALALA\u2019YA KADININ ADI VAR!\u201d diyorum.<\/p>\n \u0130MGAZETE: Ger\u00e7ekten de bulgu ve bulu\u015flar\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131 getirdi\u011fi bu zihniyet d\u00fczeyinde kad\u0131nlar da bilim ve bilginin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bu kap\u0131lardan ge\u00e7erek kendilerini ba\u015far\u0131lar\u0131yla daha iyi tan\u0131mlayabilme \u015fans\u0131na eri\u015ftiler. Kitab\u0131n\u0131z da kad\u0131n tarihinin her \u00e7a\u011fdaki karanl\u0131k sokaklar\u0131nda bizi gezdirerek ge\u00e7mi\u015fte kad\u0131na y\u00f6nelik zihniyetleri olaylar ve ge\u00e7mi\u015f \u00f6yk\u00fclerin i\u00e7erisinden yans\u0131tarak \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131yor ve kad\u0131na ve genel olarak insanl\u0131\u011fa \u00a0bug\u00fcn\u00fcn de\u011ferleri i\u00e7inde ya\u015faman\u0131n ne oldu\u011funu k\u0131yaslama ve te\u015fekk\u00fcr etme imk\u00e2n\u0131 sunuyor. Sizce fark\u0131nda m\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n \u00d6. AK\u015e\u0130T: Maalesef de\u011filiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u0131rak\u0131n\u0131z derin okuyan bir toplum olmay\u0131, okuyan bir toplum de\u011filiz. Bilgi toplumu de\u011filiz, okuyamad\u0131k\u00e7a da zihnimizde yer eden yanl\u0131\u015f kabulleri silemeyece\u011fiz. Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetin azalmas\u0131nda en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri de ger\u00e7ek ve do\u011fru bilgilerle ayd\u0131nlanmakt\u0131r. B\u0130LG\u0130 TOPLUMU OLMAKTIR.<\/p>\n \u0130MGAZETE: De\u011ferli bilgileriniz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyoruz <\/strong><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dclkemizde kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet s\u00fcrekli g\u00fcndemin \u00a0de\u011fi\u015fmez bir par\u00e7as\u0131 olarak her g\u00fcn yeni haberlerle toplumumuzu derinden sarsmaya devam ediyor. Kad\u0131na y\u00f6nelen \u015fiddetin sebeplerini irdeledi\u011fimizde, sosyo-k\u00fclt\u00fcrel, tarihi baz\u0131 analizler yapma ihtiyac\u0131 duyduk. Erkek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tamamlay\u0131c\u0131 \u00f6b\u00fcr yar\u0131s\u0131 olan kad\u0131n\u0131n neden toplumu bu kadar yaralay\u0131c\u0131 bir manzaran\u0131n i\u00e7inde ba\u015frolde oldu\u011funu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc anlamaya \u00e7al\u0131\u015farak kad\u0131n\u0131n kimlik […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":989259,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4187,4290,4326,4327,1295,4328,4329,4330,4315],"class_list":["post-988587","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-imgazete","tag-iliskiler","tag-kadin","tag-kadin-tarihi","tag-kadinin-adi-var","tag-kitap","tag-lilith","tag-lilithden-malalaya-kadinin-adi-var","tag-soylesi","tag-yazar","post_format-post-format-gallery"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/988587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=988587"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/988587\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/989259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=988587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=988587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=988587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}