{"id":988540,"date":"2024-11-02T18:41:12","date_gmt":"2024-11-02T15:41:12","guid":{"rendered":"https:\/\/imgazete.com.tr\/ekonomi-haberleri\/?p=988540"},"modified":"2024-11-02T18:41:12","modified_gmt":"2024-11-02T15:41:12","slug":"ezilenlerin-pedagojisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/imgazete\/ezilenlerin-pedagojisi\/","title":{"rendered":"Ezilenlerin Pedagojisi"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\"\"Y\u0131llar \u00f6ncesinde Yuri Davidov un \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Yabanc\u0131la\u015fma adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n giri\u015finde okudu\u011fum eski bir masal vard\u0131. Bir g\u00fcn uyuyan bir adam\u0131n a\u011fz\u0131ndan i\u00e7eri y\u0131lan girer ve midesine yerle\u015fir. Adam korkun\u00e7 bir a\u011fr\u0131yla uyan\u0131r ve y\u0131lan\u0131n midesine indi\u011fini fark eder. Y\u0131lan ise s\u00fcrekli tehditler ve emirler ya\u011fd\u0131ran despot bir varl\u0131kt\u0131r. Adam korkun\u00e7 eziyetlere u\u011framamak i\u00e7in y\u0131lan\u0131n t\u00fcm emirlerini yerine getirir. Bu esaret dolu ya\u015fam\u0131n \u00fczerinden aylar y\u0131llar ge\u00e7er. G\u00fczel bir ilkbahar sabah\u0131 uyan\u0131r ve y\u0131lan\u0131n midesinden \u00e7ekip gitti\u011fini fark eder. \u00d6nce benli\u011fini b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7 sarar, bu yeniden \u00f6zg\u00fcr olman\u0131n getirdi\u011fi bir sevin\u00e7tir, ama hemen sonra anlar ki art\u0131k ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u0131lan\u0131n despotlu\u011fu alt\u0131nda ge\u00e7en y\u0131llar boyunca, kendi iradesini, bildirim g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u0131lan\u0131n iradesine onun bildirim g\u00fcc\u00fcne tabi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve art\u0131k ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmemektedir.<\/p>\n

Masal\u0131m\u0131z bu kadar. Sizce kahraman\u0131m\u0131z hayata kar\u015f\u0131 ya\u015fam istencini ve iradesini kendi i\u00e7inde yeniden yaratabilir mi? Bu ve benzeri sorular\u0131n yan\u0131t\u0131 i\u00e7in Paulo Freire\u2019in \u201cEzilenlerin Pedagojisi\u201d adl\u0131 eserinin bizlere \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0131\u015f\u0131k tuttu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n

Yaz\u0131ya ba\u015flarken insana dair bir biriyle \u00e7eli\u015fen iki ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirelim. \u0130lki Frans\u0131z bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Althusser\u2019in; \u201cinsanlar yap\u0131lar\u0131n basit birer ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r\u201d. \u0130kincisi ise \u00f6zel olarak Marx\u2019\u0131n ve genel olarak da Marxistlerin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u201cinsanlar tarihin yap\u0131c\u0131lar\u0131, onun belirleyici \u00f6znesidir\u201d. Bu birbirine z\u0131t iki ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce Freire\u2019in \u201cEzilenlerin Pedagojisi\u201d eserinin eksenine koydu\u011fu ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 temel sorundur.<\/p>\n

Ancak burada Freire bir e\u011fitim bilimci, uzman bir pedagog olarak sorunu e\u011fitim temelinde tart\u0131\u015fmaya a\u00e7arak, e\u011fitimin verilip verilmemesi \u00fczerinden de\u011fil, \u00f6\u011freten ile \u00f6\u011frenenin, bilgiyi elinde tutan ile ona ihtiya\u00e7 duyan insan aras\u0131ndaki ili\u015fkinin do\u011fas\u0131 \u00fczerinden sorgulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn birinin di\u011ferine \u00f6\u011freterek bah\u015fedece\u011fi
\nbir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6yle bir tutumun sahte bir y\u00fcce g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck d\u0131\u015f\u0131nda bir anlam ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Freire, eserinde kendisine ait \u00f6zg\u00fcn say\u0131labilecek bir kavram ileri s\u00fcr\u00fcyor: \u201cConscientiza\u00e7ao\u201d (sosyal siyasi ve ekonomik \u00e7eli\u015fkileri kavramak ve ger\u00e7ekli\u011fin insanlar\u0131 ezen ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7mek i\u00e7in gereken \u00f6\u011frenme s\u00fcreci) anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Brezilya da, e\u011fitim tarihi ve felsefesi profes\u00f6r\u00fc olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 1947 y\u0131l\u0131nda halka, geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu kavram\u0131n i\u015faret etti\u011fi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeyi ama\u00e7layan bir okuma yazma y\u00f6ntemi \u00f6nerir. Bu y\u00f6ntem, okuma yazma \u00f6\u011frenenlerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131ndan do\u011frudan esinlenmi\u015f bir gereci ve bunu konu alan metinleri kullanarak onlar\u0131 ger\u00e7ek
\nanlamda siyasi olarak bilin\u00e7lendirmeye dayanmaktad\u0131r. Y\u00f6ntem, Goulart h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan 1963-64\u2019te resmile\u015ftirilir ancak 1964 darbesi ile geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu e\u011fitim y\u00f6ntemi, iktidara kar\u015f\u0131 tehlikeli bulunur, bu nedenle tutuklan\u0131r, sonras\u0131nda ise \u00fclkesini terk etmek zorunda kal\u0131r ve 16 y\u0131l boyunca s\u00fcrg\u00fcn ya\u015far.<\/p>\n

Kitab\u0131n giri\u015finde sekterizmi savunmu\u015f oldu\u011fu problem tan\u0131mlay\u0131c\u0131 e\u011fitim y\u00f6nteminin zehiri olarak tan\u0131mlayan Freire, sa\u011fc\u0131 sekteri, bug\u00fcn\u00fc evcille\u015ftiren ve dolay\u0131s\u0131 ile yar\u0131n\u0131 evcille\u015ftirilmi\u015f bug\u00fcn \u00fczerinden yeniden \u00fcretece\u011fine inanan insanlar olarak tarif ederken, solcu sekteri ise yar\u0131n\u0131n \u00f6nceden tasarlanm\u0131\u015f, kurulmu\u015f oldu\u011funa inanan, dolay\u0131s\u0131 ile gelece\u011fi bir t\u00fcr ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir kader, bir ak\u0131bet sayan insanlar olarak tan\u0131mlar.<\/p>\n

Freire her iki sekter tutumu da gerici bulur. Her ikisinin ortak \u00f6zelli\u011fini ise kendi do\u011falar\u0131n\u0131 yads\u0131m\u0131\u015f olmalar\u0131nda bulur. \u0130nsan\u0131n insanla\u015fma \u00e7abas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda insand\u0131\u015f\u0131la\u015fma ezilenin tercihi ve se\u00e7ene\u011fidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ezilenin r\u00fcyas\u0131 ezen olmakt\u0131r.
\nTar\u0131m reformu istiyorlarsa bu daha fazla topra\u011fa sahip olmak, kendileri gibi ezilenlerin patronu olma iste\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, insan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir ideal, bir mit ya da bir fikir olarak g\u00f6rmedi\u011fini, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kendini yetkinle\u015ftirmenin, \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcrle\u015ftirmenin yetisi ve eylemi oldu\u011funu ileri s\u00fcrmekte ve bundan hareketle de zorunlulu\u011fun bilincine i\u015faret etmektedir.
\nZorunlulu\u011fun bilinci ise ezilen i\u00e7in a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken sorunlu bir u\u011frakt\u0131r, sorunludur \u00e7\u00fcnk\u00fc binlerce y\u0131l mitlerle ko\u015fullanm\u0131\u015f akl\u0131 ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bedelini \u00f6demekten korkar, korkar \u00e7\u00fcnk\u00fc ezilen ger\u00e7ekli\u011fi i\u00e7inde ezen olma iste\u011finden vazge\u00e7menin yaratt\u0131\u011f\u0131 bo\u015flu\u011fu neyle nas\u0131l dolduraca\u011f\u0131 bilincinden yoksundur. Conscientiza\u00e7ao, Freire
\na\u00e7\u0131s\u0131ndan ezilenin kendi ger\u00e7ekli\u011finin bilincinden yoksun olu\u015funa kar\u015f\u0131, kendi bilincini yaratma ve kendini ger\u00e7ekle\u015ftirme eyleminden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

E\u011fitimin praksist bir karakteri olmaks\u0131z\u0131n insan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015femeyece\u011fini ileri s\u00fcren Freire, egemen olan e\u011fitim sisteminin \u00f6z\u00fcn\u00fcn tam da bu nedenle, bir \u00e7e\u015fit bankac\u0131 e\u011fitim modeli oldu\u011funu s\u00f6yler. Herhangi bir edimde bulunmayan insan\u0131n yetisi, kendini a\u015fmak y\u00f6n\u00fcnde de\u011fil, var olan yetinin k\u00f6relmesi y\u00f6n\u00fcnde i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. Kapitalist
\nsistemin e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu sorun, bilin\u00e7li olarak yarat\u0131lan bir sonu\u00e7 de\u011fil, hesaplanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan durumlar\u0131n bir sonucu olarak ya\u015fanan bir talihsizlik olabilir. Bankac\u0131 e\u011fitim modelinin \u00f6z\u00fc, anlat\u0131c\u0131 ile dinleyici aras\u0131ndaki ili\u015fkinin bi\u00e7imi ile belirlenir.<\/p>\n

\u00d6\u011frenciler, doldurulmas\u0131 gereken bo\u015f birer kap, hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen, disipline edilen, yaln\u0131zca alan, \u00f6yle olmas\u0131 gereken basit birer nesne konumundad\u0131r. E\u011fitimci ise her \u015feyi bilen, d\u00fc\u015f\u00fcnen, konu\u015fan, disipline eden ve yapan konumundad\u0131r. Bilginin sonsuz \u00e7e\u015fitlili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda kurulmu\u015f olan bu e\u015fitsiz ili\u015fki bi\u00e7imi insan\u0131 yarat\u0131c\u0131 olmayan
\nmekanik, ezberci varl\u0131klar haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekte, bunun da \u00f6tesinde p\u0131s\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti\u011fi, bo\u015f bir kap olarak doldurulmas\u0131na izin verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde de iyi bir \u00f6\u011frenci say\u0131lmaktad\u0131r. E\u015fitlik\u00e7i olmayan bu e\u011fitim modeli do\u011fas\u0131 gere\u011fi, bilginin otoritesini elinde tutan\u0131n ayn\u0131 zamanda mesleki otoritesi olarak da i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve tam da bu
\nnedenle bunu, \u00f6\u011frencilerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131t\u0131 olarak kullan\u0131labilmektedir.<\/p>\n

Bankac\u0131 e\u011fitim modelinde insan ile d\u00fcnya aras\u0131nda bir kutupsall\u0131\u011f\u0131n oldu\u011funu ileri s\u00fcren Freire, s\u00f6z konusu e\u011fitim modelinin insan\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya \u00fczerinde hi\u00e7bir ger\u00e7eklikle ili\u015fkili olmayan basit bir izleyici olarak tarif etmektedir. B\u00f6yle bir insan kendisi i\u00e7in bilin\u00e7lenmi\u015f bir varl\u0131k olarak de\u011fil, nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011finin bilincini ta\u015f\u0131yan s\u00fcrekli bug\u00fcn\u00fc \u00fcreten mekanik varl\u0131k olarak tarif eder.<\/p>\n

\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bir sorun olarak var olmas\u0131n\u0131n, ezen ezilen ili\u015fkisinin do\u011fas\u0131yla son derece ili\u015fkili oldu\u011funu ileri s\u00fcren Freire, bunu a\u015fman\u0131n yolu olarak bankac\u0131 e\u011fitim modeline kar\u015f\u0131, ezilenin kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirmesine olanak verecek olan \u201cproblem tan\u0131mlay\u0131c\u0131 e\u011fitim\u2019\u201d modeli oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n

Bu modelde hi\u00e7 kimse idrak edilen nesneyi kendi \u00f6zel m\u00fclkiyeti olarak g\u00f6rmez ve ge\u00e7erli olan \u015fey s\u00fcrekli her durumda bir idrak etme halidir. \u00d6\u011frenci ile \u00f6\u011fretenin d\u00fc\u015f\u00fcnme eyleminin ortak \u00f6zneleri olarak tarif eder ve en \u00f6nemlisi de e\u011fitimcinin bizzat kendisinin de e\u011fitilen ile birlikte e\u011fitilmesi gerekti\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Yani \u00f6\u011freten ve
\n\u00f6\u011frenenin bu e\u011fitim s\u00fcrecinin hem nesnesi hem de \u00f6znesi olarak devindi\u011fi dinamik bir s\u00fcre\u00e7.<\/p>\n

\u0130nsan ancak tan\u0131mlayabildi\u011fi bir ger\u00e7e\u011fin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde belirleyici ve ger\u00e7ek\u00e7i bir iradeyi ortaya koyabilir. Bunu anlayabildi\u011fi, idrak edebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde bir \u00f6zne olarak kendisi ve ger\u00e7eklik durumlar\u0131 hakk\u0131nda bir yarg\u0131 geli\u015ftirebilir. Bu nedenle ger\u00e7ekli\u011fin insan\u0131n yarar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flayacak olan \u015fey Freire\u2019e g\u00f6re, bankac\u0131 e\u011fitim
\nmodeli kar\u015f\u0131s\u0131na konabilecek olan problem tan\u0131mlay\u0131c\u0131 e\u011fitim olabilir. Bunun, insan\u0131 daha fazla ele\u015ftirel k\u0131laca\u011f\u0131, kendisine ve kendisinin d\u0131\u015f\u0131ndaki ger\u00e7ekli\u011fe daha az yabanc\u0131la\u015fan varl\u0131k olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Y\u0131llar \u00f6ncesinde Yuri Davidov un \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Yabanc\u0131la\u015fma adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n giri\u015finde okudu\u011fum eski bir masal vard\u0131. Bir g\u00fcn uyuyan bir adam\u0131n a\u011fz\u0131ndan i\u00e7eri y\u0131lan girer ve midesine yerle\u015fir. Adam korkun\u00e7 bir a\u011fr\u0131yla uyan\u0131r ve y\u0131lan\u0131n midesine indi\u011fini fark eder. Y\u0131lan ise s\u00fcrekli tehditler ve emirler ya\u011fd\u0131ran despot bir varl\u0131kt\u0131r. Adam korkun\u00e7 eziyetlere u\u011framamak i\u00e7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":989254,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-988540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-imgazete"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/988540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=988540"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/988540\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/989254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=988540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=988540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=988540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}