{"id":52194,"date":"2024-03-19T09:52:10","date_gmt":"2024-03-19T06:52:10","guid":{"rendered":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/?p=52194"},"modified":"2024-03-19T09:56:46","modified_gmt":"2024-03-19T06:56:46","slug":"canakkale-savasi-sirasinda-istanbulda-durum-ne-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/tarih\/canakkale-savasi-sirasinda-istanbulda-durum-ne-idi\/","title":{"rendered":"\u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 S\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Durum Ne \u0130di?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0B- \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 S\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Durum Ne \u0130di?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-52195 aligncenter\" src=\"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/canakkalede-istanbulu-kurtarmak-300x154.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"154\" srcset=\"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/canakkalede-istanbulu-kurtarmak-300x154.jpg 300w, https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/canakkalede-istanbulu-kurtarmak.jpg 314w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 arifesinde Padi\u015fah ve Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti de \u0130stanbul\u2019un i\u015fgal edilece\u011fi endi\u015fesi i\u00e7indeydi.<br \/>\n\u201cYa d\u00fc\u015fman \u00c7anakkale\u2019yi ge\u00e7erse, maazallah, \u0130stanbul\u2019da ne kubbe kal\u0131rd\u0131, ne de minare\u201d. Bundan dolay\u0131 h\u00fck\u00fcmet halk\u0131 paniklendirmeden, \u0130stanbul\u2019un savunulmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in ilave \u00f6nlemler almaya ba\u015flad\u0131. Bu \u00f6nlemler i\u00e7inde 28 \u015eubat 1915 tarihli iki karar dikkat \u00e7ekicidir.<br \/>\nKararlardan birincisi \u0130stanbul \u015fehri bombard\u0131mana maruz kald\u0131\u011f\u0131 zaman \u015fehrin muhtelif ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in sarf edilmek \u00fczere, o s\u0131rada valilik g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctecek olan polis genel m\u00fcd\u00fcr\u00fc emrine hazine-i maliyece masarif-i gayr\u0131 mefhuz tertibinden (\u00f6rt\u00fcl\u00fc \u00f6denekten) 3.500 (\u00fc\u00e7 bin be\u015f y\u00fcz) alt\u0131n liran\u0131n verilece\u011fi; \u0130kincisi de d\u00fc\u015fman\u0131n \u00c7anakkale bo\u011faz\u0131\u2019ndan ge\u00e7mesi durumunda \u0130stanbul\u2019da gayrim\u00fcslimlerin g\u00f6revlerini b\u0131rakabileceklerinden telefon haberle\u015fmesinin aksamamas\u0131 i\u00e7in 2000 (iki bin) alt\u0131n liran\u0131n tahsisi ile ilgilidir.<br \/>\n\u00d6te yandan her kesimden halk da sava\u015f s\u00fcrecinde devlete katk\u0131da bulunmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yard\u0131m kampanyalar\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan ilgin\u00e7 olanlar\u0131ndan biri bas\u0131nda \u201cKahraman Mehmet \u00c7avu\u015f i\u00e7in\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile halk duyurulmu\u015f ve bunun sonucunda \u0130stanbul\u2019daki \u00e7e\u015fitli zevattan 148,956 kuru\u015f, Musul halk\u0131ndan 25.000 kuru\u015f, \u00c7ank\u0131r\u0131 halk\u0131ndan ise 2.000 kuru\u015f yard\u0131m toplanm\u0131\u015f, M\u00fcdafaa-i Milliye, ne\u015fretti\u011fi ilanlarla toplanan yard\u0131mlar<br \/>\nneticesinde bir hediye-i nakdi olmak \u00fczere 25 bin paket sigara sipari\u015f edildi\u011fini\u201d kamu oyuna duyurmu\u015ftur.<br \/>\nHil\u00e2l-i Ahmer Dersaadet (\u0130stanbul) Han\u0131mlar Merkezi ise \u201cvatan yaln\u0131z silahla m\u00fcdafaa olunmaz. M\u00fcdafaan\u0131n bir de manevi olan k\u0131sm\u0131 vard\u0131r. Harbe giden erkeklerin arkada b\u0131rakt\u0131klar\u0131 evlat ve iyale h\u00fcsn-i muamele ve biraz<br \/>\nmuavenet etmek ve harpte mecruh d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f gazileri tedavi eylemek kad\u0131nlara terett\u00fcb eden vezaif-i vataniyenin en birincisidir. Hil\u00e2l-i Ahmer b\u00fct\u00fcn \u0130stanbul han\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u015fba\u015f\u0131na davet ediyor. Askere \u00e7ama\u015f\u0131r yeti\u015ftirilmesi gerekiyor. Diki\u015f dikmek isteyenler her g\u00fcn ak\u015fama kadar Hil\u00e2l-i Ahmer Cemiyeti\u2019ne m\u00fcracaat edebilirler\u201d diye \u00e7a\u011fr\u0131da bulundu.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131\u2019nda d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 topyek\u00fcn kar\u015f\u0131 koyma kararl\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ancak her\u015feye ra\u011fmen d\u00fc\u015fman\u0131n \u00c7anakkale\u2019yi ge\u00e7ebilece\u011fi ihtimali de g\u00f6z ard\u0131 edilmedi ve payitaht\u2019\u0131n \u0130stanbul\u2019dan Eski\u015fehir\u2019e ta\u015f\u0131nmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da ba\u015flat\u0131ld\u0131.<br \/>\nMabeyin Ba\u015f K\u00e2tibi Ali Fuat T\u00fcrkgeldi bu geli\u015fmeyi \u015f\u00f6yle nakleder: \u201c\u0130ngiliz ve Frans\u0131zlar \u015eubat ay\u0131ndan beri (\u00c7anakkale) bo\u011faz\u0131n\u0131 \u015fiddetle bombard\u0131mana devam ettiklerinden bu iki devletin devlet-i bahri kuvvetlerine<br \/>\n(deniz kuvvetleri) k\u00e2fi derecede m\u00fcst\u00e2hkem bulunmayan bo\u011faz istik\u00e2metinin direnebilece\u011fini \u00fcmit etmediklerinden h\u00fck\u00fbmetin ge\u00e7ici olarak \u0130stanbul\u2019dan Eski\u015fehir\u2019e ta\u015f\u0131nmas\u0131 gere\u011fi Zat-\u0131 \u015eahane (Padi\u015fah) taraf\u0131ndan ister istemez kabul edildi. Bunun \u00fczerine Mefru\u015fat M\u00fcd\u00fcr\u00fc Arif Bey Eski\u015fehir\u2019e g\u00f6nderilerek orada sultan ve maiyeti i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 konutlar tedarik etti.<br \/>\nAyn\u0131 g\u00fcnlerde Ba\u015fkomutan Vekili Enver Pa\u015fa Beylerbeyi Saray\u0131nda mecburi ikamete tabi tutulan sab\u0131k Sultan II. Abdulhamit ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. Enver Pa\u015fa II. Abdulhamit\u2019e, Sultan Re\u015fat\u2019\u0131n selam\u0131n\u0131 ilettikten sonra \u201cAhval-i haz\u0131ra<br \/>\ndolay\u0131s\u0131 ile zat-\u0131 \u015fahanelerinin Konya\u2019ya nakil buyurmalar\u0131 m\u00fcnasip g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Tabiidir ki, zat-\u0131 humayunlar\u0131 da burada kalamazs\u0131n\u0131z. Konya\u2019da ikamet buyurman\u0131z i\u00e7in m\u00fcnasip bir yer temin edilmi\u015ftir. Hareket zaman\u0131 ayr\u0131ca<br \/>\nbildirilecektir\u201d dedi29. Ancak sab\u0131k Sultan II. Abdulhamit, \u201c\u00c7anakkale topa tutuluyor diye bir h\u00fck\u00fcmdar mevkiini terk eder mi? 93 Muharebesinde (1877-78) d\u00fc\u015fman ordular\u0131 \u0130stanbul surlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne geldi\u011fi halde ben b\u00f6yle bir \u015feyi akl\u0131ma bile getirmedim\u201d diyerek teklifi reddetti.<br \/>\nGeli\u015fmeleri yak\u0131ndan izleyen Almanya\u2019n\u0131n \u0130stanbul el\u00e7ili\u011finde de b\u00fcy\u00fck bir endi\u015fe vard\u0131. Sultan ve devletin ileri gelenleri Anadolu\u2019nun i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na do\u011fru \u00e7ekilirse Almanya\u2019n\u0131n Osmanl\u0131 Devleti ile ba\u011flant\u0131s\u0131 kesilebilirdi. Bu<br \/>\nitibarla Almanya\u2019n\u0131n \u0130stanbul el\u00e7isi Wangenheim, Ba\u015fvekil Talat Pa\u015fa\u2019y\u0131, H\u00fck\u00fcmeti Edirne\u2019ye nakletmek i\u00e7in ikna etmeye u\u011fra\u015ft\u0131. Ancak Talat Pa\u015fa Wangenheim\u2019in \u00f6nerisini, \u0130stanbul d\u00fc\u015ft\u00fckten sonra Bulgarlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye<br \/>\nsald\u0131rabilece\u011fi gerek\u00e7esi ile reddetti.<br \/>\n\u00c7anakkale\u2019deki Alman Generali Liman Von Sanders, \u0130stanbul\u2019daki bu geli\u015fmeleri de\u011ferlendirirken: \u201cT\u00fcrk Genel Kararg\u00e2h\u0131 \u015eubat sonlar\u0131na do\u011fru d\u00fc\u015fman filosunun Bo\u011faz\u0131 ge\u00e7me ihtimalini dikkate almaya ba\u015flam\u0131\u015f ve Sultan<br \/>\nile maiyeti, m\u00fclk\u00ee ve asker\u00ee makamlar ve hazine i\u00e7in tedbirler al\u0131nmas\u0131na giri\u015fmi\u015fti. D\u00fc\u015fman filosu ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131r ve Bo\u011faz\u0131 ge\u00e7erse, b\u00fct\u00fcn bunlar Anadolu yakas\u0131nda baz\u0131 yerlere ta\u015f\u0131nacakt\u0131. Bu gibi ihtiyat tedbirleri almak,<br \/>\ndo\u011fru ve yerindeydi. Fakat T\u00fcrk Genel Kararg\u00e2h\u0131, d\u00fc\u015fman filosunun 20 \u015eubat\u2019tan 1 Mart\u2019a kadarki zaman i\u00e7inde Bo\u011faz\u0131 ge\u00e7ece\u011fini kabul etti\u011finden, al\u0131nan asker\u00ee kararlar tam anlam\u0131yla fel\u00e2ketti. Bu emirler tamamen<br \/>\nuygulansayd\u0131, Almanya ve Avusturya, daha 1915 ilkbahar\u0131nda harbe T\u00fcrkiyesiz devam etmek zorunda kalacaklard\u0131. Zira T\u00fcrkiye, \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131n\u0131 adeta terk ediyordu\u201d diyerek hem \u0130stanbul\u2019daki psikolojik havay\u0131 hem de geli\u015fmelerin Almanya i\u00e7in do\u011furaca\u011f\u0131 riskleri dile getirmi\u015fti.<br \/>\nEsasen Sultan ve h\u00fck\u00fcmet endi\u015felenmekte pek de haks\u0131z say\u0131lmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00c7anakkale\u2019de sava\u015facak kuvvetler aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir dengesizlik vard\u0131. Osmanl\u0131 tabyalar\u0131ndaki y\u00fcz kadar topa kar\u015f\u0131l\u0131k, \u0130tilaf devletlerinin k\u0131rk-elli<br \/>\nsava\u015f gemisi ve i\u00e7inde d\u00f6rt-be\u015fy\u00fcz topu vard\u0131. \u00dcstelik Osmanl\u0131 toplar\u0131 demode, \u0130ngiltere ve Fransa\u2019n\u0131nkiler ise son modeldi. Dahas\u0131 cephane Osmanl\u0131\u2019da teker teker, kar\u015f\u0131 tarafta ise biner binerdi. Osmanl\u0131 asker\u00ee her g\u00fclleyi can\u0131ndan bir par\u00e7a koparcas\u0131na atmaya haz\u0131rlan\u0131rken, kar\u015f\u0131 taraf b\u00fct\u00fcn bordalar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fc sa\u011fanakla\u015ft\u0131racak gibi haz\u0131rlan\u0131yordu.<br \/>\nAncak, d\u00fc\u015fman\u0131n g\u00fcc\u00fc ve Osmanl\u0131 y\u00f6neticilerinin endi\u015felerine ra\u011fmen halk\u0131n morali fevkalade y\u00fcksekti. Muvaffak Galip imzas\u0131yla yay\u0131nlanan bir yaz\u0131da halk\u0131n \u00c7anakkale\u2019ye yap\u0131lacak bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 \u015fu \u015fekilde ifade ediliyordu: \u201c\u00c7anakkale M\u00fcdafaas\u0131 kat\u2019\u0131 bir mevcudiyet m\u00fcdafaas\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131 zorlanamaz, zapt edilemez. D\u00fc\u015fman bunu er ge\u00e7 anlayacakt\u0131r. D\u00fc\u015fman \u00c7anakkale kahramanlar\u0131yla giri\u015fti\u011fi maneviyat sava\u015f\u0131ndan herhalde ma\u011flup olacakt\u0131r\u201d.<br \/>\nBir ba\u015fka gazetede ise \u201c Ama\u00e7 ne olursa olsun ger\u00e7ek \u015fu ki bo\u011faz\u0131n zorlanarak ge\u00e7ilmesi pek kolay de\u011fildir&#8230;<br \/>\nBir tek aslan kal\u0131ncaya kadar harbe devam edilecektir.\u201d denilerek askerin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>C- \u00c7anakkale Tahkimat\u0131 bundan sonraki yaz\u0131m\u0131z.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0B- \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 S\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Durum Ne \u0130di? \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 arifesinde Padi\u015fah ve Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti de \u0130stanbul\u2019un i\u015fgal edilece\u011fi endi\u015fesi i\u00e7indeydi. \u201cYa d\u00fc\u015fman \u00c7anakkale\u2019yi ge\u00e7erse, maazallah, \u0130stanbul\u2019da ne kubbe kal\u0131rd\u0131, ne de minare\u201d. Bundan dolay\u0131 h\u00fck\u00fcmet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52197,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3543],"tags":[3546],"class_list":["post-52194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih","tag-canakkale-savasi-sirasinda-istanbulda-durum-ne-idi"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52194"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52194\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}