{"id":51829,"date":"2024-02-26T12:07:41","date_gmt":"2024-02-26T09:07:41","guid":{"rendered":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/?p=51829"},"modified":"2024-02-26T12:10:48","modified_gmt":"2024-02-26T09:10:48","slug":"bolum2-oykucunun-oykusu5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/edebiyat\/bolum2-oykucunun-oykusu5\/","title":{"rendered":"B\u00f6l\u00fcm:2 \u00d6yk\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00d6yk\u00fcs\u00fc(5)"},"content":{"rendered":"<p>Baba kayb\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ok de\u011fil bir y\u0131l sonra, kimi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Bal\u0131kesir&#8217;den naklen, \u0130stanbul Muallim Mektebine al\u0131n\u0131r. 1927 y\u0131l\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u00e7evresiyle kurdu\u011fu yo\u011fun ve yak\u0131n ili\u015fkilerin, Sabahattin Ali\u2019nin b\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 \u00fczerinde son derece belirleyici bir etkiye sahip oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Durumu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak i\u00e7in yaln\u0131zca tan\u0131\u015f\u0131p yak\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Edebiyat Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi iki ki\u015finin ad\u0131n\u0131 vermek yeterli olacakt\u0131r.<br \/>\n\u0130lki T\u00fcrk Halk Edebiyat\u0131n\u0131n, bug\u00fcn de gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en yetkin uzmanlar\u0131ndan biri kab\u00fbl edilen \u00f6m\u00fcrl\u00fck dostu Pertev Naili Boratav\u2019d\u0131r.<br \/>\n\u0130kincisi ise dostluktan a\u00e7\u0131k, s\u0131cak d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fen ili\u015fkileri i\u00e7inde daha \u00e7ok ihbarlar ve davalarla k\u0131sa \u00f6mr\u00fcnde \u00f6nemli bir yer edinen Nih\u00e2l Ats\u0131z\u2019d\u0131r&#8230;<br \/>\n\u00c7at\u0131\u015fman\u0131n ana eksenini olu\u015fturan siyasal g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin olarak kendisinden do\u011frudan aktar\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir niteleme s\u0131fat\u0131 kullanmak do\u011fru g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Bunun nedeni hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f bir siyasal terminolojinin t\u00fcrl\u00fc yan\u0131lg\u0131lara davetiye \u00e7\u0131kartabilecek durumda olmas\u0131d\u0131r diyelim. Bir ba\u015fka deyi\u015fle y\u00fcklenen anlamlar\u0131n, kavramlar\u0131n uluslararas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131yla ger\u00e7ekten \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011finin daha iyi incelenmesi gerekir.<br \/>\nAyr\u0131ca bu konuda hi\u00e7 kimse, okuyucuya Ats\u0131z\u2019\u0131n kendisi kadar bol se\u00e7enek sunamaz. O y\u00fczden metin boyunca Orhun Gazetesi yazar\u0131 demek daha do\u011fru tercih say\u0131labilir. Hemen bir \u00f6rnek verelim. Bu, Sabahattin Ali\u2019ye, Konya Cezaevinde yatarken g\u00f6nderdi\u011fi bir mektuptan aktar\u0131md\u0131r. \u201c Sana hi\u00e7bir zaman benim gibi \u015foven nasyonalist, fa\u015fist militarist ol demem. Fakat art\u0131k \u00e7ocuk\u00e7a hareketlerden de vazge\u00e7meni tavsiye edebilirim. ( 1933) A\u2019dan Z\u2019ye Sabahattin Ali Yap\u0131 Kredi Yay\u0131nlar\u0131, s:83)<br \/>\nBu konuda, eldeki tek \u00f6rnek bu \u00f6zel yaz\u0131\u015fma de\u011fil. \u00d6yle olsayd\u0131, bunlar\u0131 eski arkada\u015flar aras\u0131nda bir t\u00fcr \u015fakala\u015fma bile sayabilirdik.Ats\u0131z\u2019\u0131n 1940 A\u011fustosunda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u0130\u00e7imizdeki \u015eeytanlar bro\u015f\u00fcr\u00fcnde \u201c Ben de \u0131rk\u00e7\u0131, T\u00fcrk\u00e7\u00fc ve Turanc\u0131 oldu\u011fum i\u00e7in, evet \u00f6v\u00fcnerek s\u00f6yl\u00fcyorum ve tekrar ediyorum \u0131rk\u00e7\u0131, T\u00fcrk\u00e7\u00fc ve Turanc\u0131 oldu\u011fum i\u00e7in Sabahattin Ali\u2019nin iftiralar\u0131na cevap vermek l\u00fczumunu duyuyorum\u201d ( YKYs: 84) ifadeleri yinelenir.<br \/>\nBilindi\u011fi gibi \u201c \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, \u00f6zellikle 1945\u2019ten sonra b\u00fct\u00fcn D\u00fcnyada, temel insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bulunarak reddedilmi\u015ftir. Milliyet\u00e7i tezleri benimseyenler, aradaki fark\u0131 \u0131srarla belirtmeye \u00e7al\u0131\u015farak, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 onaylamad\u0131klar\u0131n\u0131 vurgularlar. S\u00f6ylemin eylemle uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ak\u0131mlar\u0131n birbirinin i\u00e7ine makro ya da mikro boyutta s\u0131zd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylense de \u00e7izilen kuramsal s\u0131n\u0131rlar \u00f6nemlidir. En az\u0131ndan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn idealize edilmi\u015f alan\u0131nda\u201d art\u0131k bu t\u00fcr bir se\u00e7kincili\u011fe onay yoktur. Yine de takvim, hen\u00fcz 1927\u2019i g\u00f6stermektedir. Sabahattin Ali, hen\u00fcz Balkanlar\u0131n belle\u011findeki ac\u0131s\u0131na, \u00c7anakkalenin \u201c evini savunmaya destan yazan yi\u011fitli\u011fine ne ad verece\u011fini pek bilememektedir. Daha d\u00fc\u015f\u00fcnsel savrulma, veri toplama d\u00f6nemidir. Okulu bitirir, bir y\u0131l Yozgat\u2019ta \u00f6\u011fretmenlik yapar ama do\u011frusu ya kendisini tam anlam\u0131yla cendereye k\u0131st\u0131r\u0131lm\u0131\u015f gibi hissetmektedir.<br \/>\nYeri gelmi\u015fken, o d\u00f6nemde, \u0130stanbullular\u0131n ta\u015fra sayd\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck Anadolu kent ve kasabalar\u0131yla yazar\u0131m\u0131z aras\u0131ndaki ili\u015fkiye de\u011finmekte yarar vard\u0131r. Pek \u00e7ok okuyucunun, olumluluk olumsuzluk dengesi kurmakta benimsedi\u011fi ger\u00e7ek\u00e7ilik ile ki\u015filik analizleri konusunda eri\u015fti\u011fi ustal\u0131k y\u00fcz\u00fcnden Sabahattin Ali\u2019ye yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201c kasaba severlik\u201d olduk\u00e7a tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6ncelikle, bir ayd\u0131n olarak, ya\u015famak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnsel farkl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe sayg\u0131l\u0131, ileti\u015fim olanaklar\u0131na sahip, geli\u015fmi\u015f merkezleri( \u00f6rne\u011fin \u00fcniversite kentlerini) tercih etti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak i\u015f, hangi insan ve alan\u0131 incelemeyi se\u00e7ece\u011fine gelince, ne kentten, ne kasabadan ne k\u00f6yden vazge\u00e7mez.<br \/>\n\u015eiirleriyle ilgili olarak s\u00f6yledikleri, \u0130\u00e7imizdeki \u015eeytanda m\u00fczik \u00f6\u011fretmenine s\u00f6ylettikleri, d\u00f6nemin ayd\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda tipiktir: Toplumu iyi tan\u0131yaca\u011f\u0131z ama ayn\u0131 malzemeyi \u00e7ok daha yetkinlikle, daha \u00fcst bir bilim ve sanat d\u00fczeyiyle i\u015fleyece\u011fiz. Ruhi Su\u2019yun ifadesiyle s\u00f6ylersek \u201c bir ayd\u0131n halk\u0131n\u0131n t\u00fcrk\u00fclerini sevip benimseyerek s\u00f6yledi\u011finde haktan biri olmaz, halk\u0131n\u0131 sevip benimseyen bir ayd\u0131n olur\u201d<br \/>\nO y\u00fczden bilindi\u011fi gibi t\u00fcrk\u00fcleri yerel a\u011f\u0131z kullanmadan standart bir T\u00fcrk\u00e7eyle s\u00f6ylemi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 tezleri Sabahattin Aliden de duyabiliriz. Halk\u0131 anlamak ve kendisinde giderek milliyet\u00e7i teriminin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7en halk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n gere\u011fini yapmak bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6zlem g\u00fcc\u00fcn\u00fc sonuna kadar yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Anadolunun her karesini, beyninin her h\u00fccresine kaydeder. Dostlar\u0131na mektuplar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim merkezlerinin tekd\u00fczeli\u011finden yorulmadan yak\u0131nsa da yazar olarak ya\u015fananlar\u0131n dirhemini ka\u00e7\u0131rmaz.<br \/>\nAkademik olarak roman, sanayii toplumlar\u0131n\u0131n ve onun art\u0131k iyi k\u00f6t\u00fc bireyle\u015fmi\u015f insanlar\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi edeb\u00ee t\u00fcr say\u0131l\u0131rken O, bu t\u00fcr\u00fc, o a\u015faman\u0131n hemen \u00f6ncesindeki \u00e7\u00f6z\u00fclmenin, k\u0131rg\u0131nl\u0131k ve aray\u0131\u015f\u0131n, iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck ve umudun anlat\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kuruculu\u011fun tad\u0131d\u0131r dama\u011f\u0131ndaki, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, kaleminin hi\u00e7bir engele \u00e7arpmadan g\u00f6z alabildi\u011fine gidebilmesinin&#8230;<br \/>\n\u015eiirde ise biraz daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir gelene\u011fin takip\u00e7isi olarak bulur kendini&#8230; \u00d6teden beri kullan\u0131lan sekiz hecelik halk \u015fiiri kal\u0131b\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok sevilir dizeleri, o y\u00fczden \u00e7o\u011fu anonim san\u0131l\u0131r. Neyseki imzas\u0131n\u0131 gelece\u011fe ta\u015f\u0131yan ak\u0131ll\u0131ca bir y\u00f6ntem kullanm\u0131\u015f, \u015fiirlerine \u00f6yk\u00fclerinde de yer vermi\u015ftir.<br \/>\nOnlardan biri de \u201cleylim ley\u201d diye bilinen d\u00f6rtl\u00fcklerine ev sahipli\u011fi yapan Ses ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n1920\u2019lerin sonlar\u0131na geri d\u00f6nersek, Sabahattin Ali\u2019yi bir t\u00fcrl\u00fc sevemedi\u011fi Yozgat\u2019tan kurtulu\u015f planlar\u0131 yaparken buluruz. Bu konuda en b\u00fcy\u00fck \u015fans\u0131, MEB\u2019n\u0131n Almanya\u2019ya bursla \u00f6\u011frenci g\u00f6ndermek i\u00e7in a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131navda \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131 g\u00f6stermesi olacakt\u0131r. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilir ama gidi\u015ften \u00f6nceki son yaz\u0131n\u0131 da pek sevgili dostu Nihal Ats\u0131z\u2019la ge\u00e7irecektir.<br \/>\n1928 y\u0131l\u0131ndaysa art\u0131k, etkileri, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar s\u00fcrecek olan Almanya yolculu\u011funa \u00e7\u0131kar.<br \/>\nGer\u00e7ekte buradaki kal\u0131\u015f s\u00fcresi son derece k\u0131sad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bir Alman \u00f6\u011frencinin T\u00fcrkleri a\u015fa\u011f\u0131layan s\u00f6zlerine dayanamayarak Ona yumruk atm\u0131\u015f, \u00f6z\u00fcr dilemeyi kab\u00fbl etmedi\u011fi i\u00e7in de iki y\u0131l sonra okuldan at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1930\u2019da T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6ner. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan iki y\u0131ll\u0131k zaman diliminde Almancay\u0131 akademik ve felsef\u00ee d\u00fczeyde m\u00fckemmel denecek derecede iyi \u00f6\u011frenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu yetisi, elindeki en \u00f6nemli g\u00fc\u00e7lerden birisi olacak, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan ve \u00fclkelerinde iktidara gelen Hitler fa\u015fizminden ka\u00e7an demokrat Alman ayd\u0131nlar\u0131, mesken tuttuklar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de \u015fiddetle \u00e7evirmene ihtiya\u00e7 duyacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Baba kayb\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ok de\u011fil bir y\u0131l sonra, kimi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Bal\u0131kesir&#8217;den naklen, \u0130stanbul Muallim Mektebine al\u0131n\u0131r. 1927 y\u0131l\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u00e7evresiyle kurdu\u011fu yo\u011fun ve yak\u0131n ili\u015fkilerin, Sabahattin Ali\u2019nin b\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 \u00fczerinde son derece belirleyici bir etkiye sahip oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Durumu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak i\u00e7in yaln\u0131zca tan\u0131\u015f\u0131p yak\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Edebiyat Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi iki ki\u015finin ad\u0131n\u0131 vermek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":51830,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1390],"tags":[3385],"class_list":["post-51829","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edebiyat","tag-sabahattin-ali"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51829"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51829\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}