1950-1960 aras\u0131nda Amerikan Merkezi Haberalma Te\u015fkilat\u0131 (CIA) alt\u0131nda g\u00f6rev alan Bilimsel \u0130stihbarat Birimi (SID), “zihin kontrol\u00fc” ve insanlar\u0131n davran\u0131\u015fsal m\u00fchendisli\u011fi \u00fczerine bir\u00e7ok deney yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n hepsi \u00f6nemli veriler elde edilmesini sa\u011flasa da, tamam\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r; hatta baz\u0131lar\u0131, denekler \u00fczerinde ciddi psikolojik sorunlar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. MK-Ultra Projesi, bu deneylerin genel ad\u0131 olarak bilinmektedir. Proje kapsam\u0131nda say\u0131s\u0131z yasad\u0131\u015f\u0131 deney yapm\u0131\u015fm\u0131\u015f ve su\u00e7 i\u015flenmi\u015ftir. 1953’te yasal olarak tan\u0131nmamaya ba\u015flanan program\u0131n 1964’te alan\u0131 daralt\u0131lm\u0131\u015f, 1967’de iyice yava\u015flat\u0131lm\u0131\u015f ve 1973’te tamamen durdurulmu\u015ftur. Deneyler s\u00fcresince denekler \u00f6zellikle Liserjik Asit Dietilamid (LSD) gibi hal\u00fcsinojenlerin a\u015f\u0131r\u0131 dozda kullan\u0131lmak haricinde hipnoz, duyusal yetersizlikler, izolasyon, s\u00f6zel ve cinsel istismar ve hatta i\u015fkence gibi y\u00f6ntemlere maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
44’\u00fc \u00fcniversite olmak \u00fczere toplamda 80 enstit\u00fcn\u00fcn ortak olarak y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu projede, CIA’in toplam b\u00fct\u00e7esinin %6’s\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uzun bir s\u00fcre gizli tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu proje, 1977 senesinde Bilgilendirilme \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Yasas\u0131’n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla toplamda 20.000 belgenin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sayesinde \u00f6\u011frenilmi\u015ftir. Temmuz 2001’de ise deneylerle ilgili gizli kalm\u0131\u015f t\u00fcm bilgiler halka arz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Deneyler s\u00fcresince say\u0131s\u0131z alanda ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015f, insan ve di\u011fer hayvan denekler \u00fczerinde yasad\u0131\u015f\u0131, bilimd\u0131\u015f\u0131 ve ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 say\u0131s\u0131z uygulamada bulunulmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin sorgulamalar\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan d\u00fcr\u00fcstl\u00fck hap\u0131 s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok hayvan ve insana say\u0131s\u0131z hal\u00fcsinojen madde ve di\u011fer kimyasallar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
1955’te yaz\u0131lm\u0131\u015f bir belgede, deneylerin ama\u00e7lar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanmaktad\u0131r:<\/p>\n
Halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fclmesine neden olacak kadar mant\u0131ks\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ve d\u00fc\u015f\u00fcncesizli\u011fi tetikleyen maddelerin geli\u015ftirilmesi.
\nMant\u0131klama ve alg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerini yava\u015flatan maddelerin geli\u015ftirilmesi.
\nKullan\u0131c\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 veya yava\u015f ya\u015flanmas\u0131na neden olacak maddelerin geli\u015ftirilmesi.
\nAlkol\u00fcn etkilerini tamamen silecek bir ilac\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nKamuflaj ve taktik ama\u00e7l\u0131, bilinen hastal\u0131klar\u0131n t\u00fcm belirtilerini yaratan; ancak istendi\u011fi zaman durdurulup bu etkilerin geri d\u00f6nebilmesine neden olan ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nGe\u00e7ici veya kal\u0131c\u0131 beyin hasar\u0131 ve haf\u0131za kayb\u0131 sa\u011flayan ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nBask\u0131, i\u015fkence ve hayati ihtiya\u00e7lara olan direnci artt\u0131r\u0131c\u0131 ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nKullanan\u0131n o anda ve \u00f6ncesinde olan olaylar\u0131 kal\u0131c\u0131 ya da ge\u00e7ici olarak unutmas\u0131na neden olacak maddelerin geli\u015ftirilmesi.
\n\u015eok ve kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131, k\u0131sa ya da uzun vadede yaratabilecek maddelerin ve fiziksel y\u00f6ntemlerin geli\u015ftirilmesi.
\nBacaklar\u0131n fel\u00e7 olmas\u0131 veya akut kan yetmezli\u011fi gibi fiziksel yetersizlikleri anl\u0131k olarak yaratabilecek ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nV\u00fccutta su kabarc\u0131klar\u0131 yaratabilecek kimyasallar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nBireyin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, arzu edilen bir di\u011fer bireye ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lacak \u015fekilde de\u011fi\u015ftirecek ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nSorgulama mekanizmalar\u0131n\u0131 iptal edecek, mant\u0131ksal d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi engelleyecek ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nH\u0131rs\u0131 azaltacak ve genel \u00e7al\u0131\u015fma verimlili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrecek ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nG\u00f6r\u00fc\u015f, duyma, vb. duyusal becerileri k\u00f6reltecek ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nSonras\u0131nda kal\u0131c\u0131 haf\u0131za kayb\u0131 yaratan, ani bay\u0131ltma i\u015flemini yapabilecek ve yiyeceklere, i\u00e7eceklere, havaya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilecek bir ila\u00e7 geli\u015ftirilmesi.
\nBelirli bir fiziksel aktivitenin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 tamamen engelleyecek bir ilac\u0131n geli\u015ftirilmesi.
\nT\u00fcm bunlar\u0131 test etmek ve geli\u015ftirebilmek i\u00e7in CIA deneylerinde y\u00fcksek dozda LSD, barbiturat IV, amfetamin IV, temazepam, eroin, morfin, MDMA, meskalin, psilocybin, scopolamin, marijuana, alkol, sodyum pentotal ve ergin gibi say\u0131s\u0131z ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131, hal\u00fcsinojen ve uyu\u015fturucu madde kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Denek olaraksa zihinsel hastal\u0131kl\u0131 olan insanlar, mahkumlar, ila\u00e7 ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 ve fahi\u015feler kullan\u0131lm\u0131\u015f, bunlar durumlar\u0131 veya mesleklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc tehdit edilerek kar\u015f\u0131 koymalar\u0131 engellenmi\u015ftir. Deneyde g\u00f6rev alan bir memur, \u015fu s\u00f6zleri sarf etmektedir:<\/p>\n
“Deneylerde, bize kar\u015f\u0131 koyamayacak herkesi kulland\u0131k.”<\/p>\n
Amerika’da patlak veren Watergate skandal\u0131 s\u0131ras\u0131nda
\nMK-Ultra’ya ait t\u00fcm belgelerin yok edilmesi emredilmi\u015f ve 20.000 belge haricinde kalan hepsi yok edilmi\u015ftir. Bu y\u00fczden MK-Ultra’n\u0131n t\u00fcm detaylar\u0131n\u0131 bilmek imkans\u0131zd\u0131r. Ancak var olan belgelerden bile, deneyler s\u0131ras\u0131nda onlarca dene\u011fin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, bir\u00e7o\u011funun suikaste kurban edildi\u011fi, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise eskiden var olmayan zihinsel sorunlar geli\u015ftirdi\u011fi bilinmektedir ve belgelenmi\u015ftir. Milyonlarca dolarl\u0131k projenin sadece bir aya\u011f\u0131 olan Pont-Saint-Espirit aya\u011f\u0131nda meydana gelen deneysel hatalardan \u00f6t\u00fcr\u00fc 32 denek ak\u0131l hastanesine kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve en az 7 denek \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nDeneyler, tamamen ger\u00e7ek olmakla birlikte, belgelerin eksik olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilimd\u0131\u015f\u0131 komplo teorisyenlerinin en sevdi\u011fi alanlardan biri olmaktad\u0131r. Bu gibi \u015fah\u0131slar, bu deneylerin bir dene\u011fi olan Sirhan Sirhan isimli katilin, John F. Kennedy’i bu deneylerin etkisi alt\u0131nda \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia etmektedirler. Sirhan’\u0131n, bu deneylerdeki metotlarca kontrol edildi\u011fini ileri s\u00fcrmektedirler. Bunun gibi say\u0131s\u0131z ispats\u0131z arg\u00fcman\u0131 bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nKimi zaman “abart\u0131l\u0131” gelebilecek politik ve bilimsel deneyler zaman zaman ger\u00e7ekten de uygulanabilmektedir. \u00d6nemli olan, bu deneylerin ger\u00e7ek yap\u0131s\u0131n\u0131 anlayabilmek ve insanlar\u0131n merak duygusundan prim yapan komplo teorisyenlerinin sa\u00e7mal\u0131klar\u0131na izin vermemektir.<\/p>\n
evrim a\u011fac\u0131.<\/strong> 1950-1960 aras\u0131nda Amerikan Merkezi Haberalma Te\u015fkilat\u0131 (CIA) alt\u0131nda g\u00f6rev alan Bilimsel \u0130stihbarat Birimi (SID), “zihin kontrol\u00fc” ve insanlar\u0131n davran\u0131\u015fsal m\u00fchendisli\u011fi \u00fczerine bir\u00e7ok deney yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n hepsi \u00f6nemli veriler elde edilmesini sa\u011flasa da, tamam\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r; hatta baz\u0131lar\u0131, denekler \u00fczerinde ciddi psikolojik sorunlar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. MK-Ultra Projesi, bu deneylerin genel ad\u0131 olarak bilinmektedir. Proje kapsam\u0131nda say\u0131s\u0131z yasad\u0131\u015f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48506,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1513,1520,1516,1514,1515,1519,1517,1518],"class_list":["post-48504","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-imgazete","tag-amerikan-merkezi-haberalma-teskilati","tag-durustluk-hapi","tag-duyusal-yetersizlikler","tag-halusinojen","tag-hipnoz","tag-iskence","tag-izolasyon","tag-sozel-ve-cinsel-istismar"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48504"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48504\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nyazar: \u00c7a\u011fr\u0131 Mert Bak\u0131rc\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"