{"id":48406,"date":"2023-11-27T22:53:05","date_gmt":"2023-11-27T19:53:05","guid":{"rendered":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/?p=48406"},"modified":"2024-02-18T23:54:37","modified_gmt":"2024-02-18T20:54:37","slug":"farelerde-pedofiliyi-engelleyen-bir-feromon-bulunuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/imgazete\/farelerde-pedofiliyi-engelleyen-bir-feromon-bulunuyor\/","title":{"rendered":"Farelerde Pedofiliyi Engelleyen Bir Feromon Bulunuyor"},"content":{"rendered":"

\u00c7o\u011fu yeti\u015fkin erke\u011fin, yeti\u015fkin olmayan di\u015fi farelerden \u00f6zellikle uzak durmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir radar\u0131 bulunuyor.
\n<\/p>\n

Yeti\u015fkin erkek fareler, \u00e7iftle\u015fme noktas\u0131nda olduk\u00e7a azg\u0131n bir grup olma e\u011filimindedir. \u0130nsan sosyal normlar\u0131ndan uzak olan hayvanlar, cinsel arzular\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde ifade ederler ve \u015fans verildi\u011finde bir g\u00fcnde yeni tan\u0131t\u0131lan bir\u00e7ok di\u015fiyle \u00e7iftle\u015fme davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterirler. Ancak yine de, \u00e7o\u011fu yeti\u015fkin erke\u011fin, yeti\u015fkin olmayan di\u015fi farelerden \u00f6zellikle uzak durmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir radar\u0131 bulunuyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Sosyal ya\u015fam\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6rmek ve konu\u015fmak \u00fczerine kurulu olan insanlardan farkl\u0131 olarak, fareler aras\u0131ndaki sosyal etkile\u015fimler, v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131nda salg\u0131lanan ve kom\u015fu farenin koku alma sisteminin\u00a0vomeronazal organ (VNO)<\/strong>\u00a0ad\u0131 verilen \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne etki eden kimyasallar olan feromonlara dayan\u0131r. Feromonlar, farelerdeki sosyal etkile\u015fimlerde \u00f6nemli bir rol oynar. Bir e\u015fe olan ilgiyi artt\u0131rmaktan, bir di\u015finin e\u015finin nerede oldu\u011funa ili\u015fkin haf\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye, yeni olu\u015fan bir embriyonun “k\u00fcrtaj\u0131n\u0131” tetiklemeye ve annenin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 att\u0131rmaya kadar farelerdeki sosyal etkile\u015fimlerde feromonlar \u00f6nemli bir rol oynar. \u00d6rne\u011fin,\u00a0erkek farelerin g\u00f6zya\u015flar\u0131nda bulunan ESP1 isimli bir feromon<\/strong>, di\u015finin cinsel hassasiyetini artt\u0131r\u0131r. Di\u015fi fareler bir arada bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda birbirlerinin \u00fcreme d\u00f6ng\u00fclerini uzat\u0131r<\/strong>\u00a0ve b\u00f6ylece \u00e7iftle\u015fmeye istekli olduklar\u0131 –k\u0131z\u0131\u015fma– d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 geciktirir.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Pedofili Nedir? Pedofil beyin nas\u0131ld\u0131r? Pedofili Tedavi Edilebilir mi?<\/h4>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Peki, feromonlar farelerde cinsel davran\u0131\u015f i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fundan, gen\u00e7 di\u015filer yeti\u015fkin erkekleri cezbedecek “seksi hormondan” yoksun olabilir mi? Yoksa gen\u00e7 di\u015filer, istenmeyen cinsel sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 kendilerini koruduklar\u0131 \u00f6zel bir feromona m\u0131 sahip?<\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131nda\u00a0Nature<\/em>‘da yay\u0131mlanan bir makalede, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, genetik y\u00f6ntemler kullanarak farkl\u0131 cinsiyet ve ya\u015ftaki farelerden toplanan \u00e7e\u015fitli dokularda \u00e7ok say\u0131da feromon proteini belirledi. Bunlardan birisi de farelerin g\u00f6z dokusunda bulunan ESP22<\/strong>\u00a0ad\u0131 verilen bir feromondu. A\u015fa\u011f\u0131daki grafikte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fczere,\u00a0ergenlik d\u00f6neminde<\/strong>\u00a0(kabaca 2-3 haftal\u0131k) farelerde g\u00f6zya\u015f\u0131 \u00fcreten bezlerde bu gen y\u00fcksek oranda ifade edilirken; ya\u015fland\u0131k\u00e7a azal\u0131r.\u00a0Akrin h\u00fccreleri<\/strong>\u00a0taraf\u0131ndan salg\u0131lanan ESP22,\u00a0gen\u00e7 farelerin<\/strong>\u00a0bir\u00e7ok feromon t\u00fcr\u00fcn\u00fc i\u00e7eren g\u00f6zya\u015flar\u0131nda bol miktarda bulunuyor.<\/p>\n

\"\"
Kaynak: D.M. Ferrero, et. al. Nature, 2013.<\/figcaption><\/figure>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ESP22’yi\u00a0fonksiyonel bir kimyasal sinyal haline getirmek i\u00e7in<\/strong>\u00a0proteini VNO’daki (feromon tespit sistemi) n\u00f6ronlara tan\u0131tt\u0131lar ve yan\u0131t olarak aktive olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in de elektrotlar kulland\u0131lar. Dahas\u0131, n\u00f6ronal aktivasyondan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra\u00a0mevcut olan bir proteini etiketleyerek<\/strong>\u00a0(ve dolay\u0131s\u0131yla son ate\u015flemenin bir i\u015fareti), ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ESP22’nin beynin derinliklerinde badem \u015feklindeki bir b\u00f6lge olan medial amigdaladaki n\u00f6ronlar\u0131 da aktive etti\u011fini buldular.\u00a0Medial amigdala<\/strong>, farelerde \u00fcreme ve duygusal tepkileri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyen ve feromon tespit sisteminden (VNO) gelen verileri alan limbik sistemin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcm bu veriler, ESP22’nin cinsel davran\u0131\u015fta rol alan bir feromon oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Peki ama gen\u00e7 farelerde bu feromon tam olarak ne yap\u0131yor?<\/p>\n

Cevab\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak i\u00e7in, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar basit\u00e7e “al\u0131c\u0131y\u0131” ortadan kald\u0131rd\u0131lar: Feromon tespit sistemini (VNO) hemen hemen i\u015fe yaramaz hale getiren\u00a0genetik bir mutasyona sahip yeti\u015fkin erkeklere gen\u00e7 di\u015fileri tan\u0131tt\u0131lar<\/strong>. Sonu\u00e7lar ise son derece \u00e7arp\u0131c\u0131yd\u0131: Vah\u015fi tip farelere k\u0131yasla, bu erkekler gen\u00e7 di\u015fi farelere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc cinsel davran\u0131\u015flar g\u00f6stererek hareketlerini daha h\u0131zl\u0131 sergimeye ba\u015flad\u0131. A\u015fa\u011f\u0131daki grafiklerde de g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, \u00e7iftle\u015fme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 (sol grafik); \u00e7iftle\u015fme (\u00fcst\u00fcne binme) giri\u015fimindeki gecikme (orta grafik) ve \u00e7iftle\u015fmede ge\u00e7irilen s\u00fcre (sa\u011f grafik) mutant farelerde yabani farelere k\u0131yasla bariz farkl\u0131l\u0131klar i\u00e7eriyor. Bunun nedeni VNO mutantlar\u0131n\u0131n hiperseks\u00fcel olmas\u0131 da de\u011fildi; \u00e7\u00fcnk\u00fc mutant farelere yeti\u015fkin bir di\u015fi sunuldu\u011funda davran\u0131\u015flar\u0131 yabani tip farelerinkine benzerlik g\u00f6sterdi.<\/p>\n

\"\"
Kaynak: D.M. Ferrero, et. al. Nature, 2013.<\/figcaption><\/figure>\n

Bu sonu\u00e7lar,\u00a0ESP22’nin cinsel ilerlemeye kar\u015f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir i\u015flevi<\/strong>\u00a0oldu\u011funu ortaya koyuyor. Bulgular\u0131 bir ad\u0131m daha ileri ta\u015f\u0131mak isteyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, gen\u00e7 d\u00f6nemde\u00a0bu feromonu salg\u0131lamayan iki fare t\u00fcr\u00fc<\/strong>\u00a0belirlediler. Yeterince, bask\u0131lay\u0131c\u0131 olmadan, erkek fareler, gencin cinsiyeti ne olursa olsun, bu su\u015flara kar\u015f\u0131 (a\u015fa\u011f\u0131daki grafikte gri s\u00fctunlar, k\u0131rm\u0131z\u0131 normal kontrol grubu)\u00a0b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015f cinsel davran\u0131\u015f<\/strong>\u00a0g\u00f6sterdi. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, ESP22’den yoksun gen\u00e7 farelerin v\u00fccutlar\u0131na feromunun sentetik bir versiyonu verilerek yeniden tan\u0131t\u0131ld\u0131klar\u0131nda, yeti\u015fkin erkeklerin bir kez daha\u00a0mesafelerini koruduklar\u0131<\/strong>\u00a0ve toplam \u00e7iftle\u015fme giri\u015fimlerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

Son olarak “k\u0131zg\u0131n” yeti\u015fkin di\u015fi fareler feromon ile kapland\u0131klar\u0131nda, erkeklerin bu istekli partnerlere daha az s\u0131kl\u0131kta yakla\u015ft\u0131klar\u0131 ve yakla\u015ft\u0131klar\u0131nda da \u00e7iftle\u015fme giri\u015fiminden \u00f6nce daha uzun s\u00fcre bekledikleri g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

\"\"
Kaynak: D.M. Ferrero, et. al. Nature, 2013.<\/figcaption><\/figure>\n

Feromonlar genellikle al\u0131c\u0131dan gelen bir tepkiyi uyand\u0131r\u0131rken, ESP22’nin aktif bir bi\u00e7imde davran\u0131\u015fsal bir sonucu bask\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Feromonun her iki cinste de mevcut olmas\u0131 ilgin\u00e7tir. Erkek-di\u015fi binmesi genellikle \u00fcremeye i\u015faret ederken; erkek-erkekte g\u00f6r\u00fclen \u00fcst \u00fcste binme davran\u0131\u015f\u0131 daha \u00e7ok sosyal egemenlik i\u00e7in bir m\u00fccadeledir. Bu nedenle \u00fcste binme davran\u0131\u015f\u0131 do\u011fas\u0131 gere\u011fi her zaman cinsel bir eylem de\u011fildir. Yani bir anlamda belki de ESP22 toplumsal \u00fcyelere hem cinsiyet hem de g\u00fc\u00e7 ba\u011flam\u0131nda \u201chen\u00fcz oyun alan\u0131na haz\u0131r de\u011filim\u201d sinyali veriyor olabilir mi?<\/p>\n

Peki ESP22 pedofiller i\u00e7in hapishaneden kurtulma gerek\u00e7esi olabilir mi? Cevap, kesinlikle hay\u0131r. \u0130nsan feromonlar\u0131 konusu ve sosyal davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zda bir rol oynay\u0131p oynamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015f\u0131lan a\u00e7\u0131k bir sorudur. \u0130nsanlar\u0131n i\u015flevsel bir VNO’su yoktur ve bu nedenle feromon sinyallerini alsak bile, hen\u00fcz ke\u015ffedilmemi\u015f bir mekanizmadan ge\u00e7mesi gerekir.<\/p>\n

G\u00fcrkan Ak\u00e7ay<\/strong><\/div>\n
Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi – Yazar \/ Edit\u00f6r
\nYaz\u0131 Bilimfili.com dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7o\u011fu yeti\u015fkin erke\u011fin, yeti\u015fkin olmayan di\u015fi farelerden \u00f6zellikle uzak durmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir radar\u0131 bulunuyor. Yeti\u015fkin erkek fareler, \u00e7iftle\u015fme noktas\u0131nda olduk\u00e7a azg\u0131n bir grup olma e\u011filimindedir. \u0130nsan sosyal normlar\u0131ndan uzak olan hayvanlar, cinsel arzular\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde ifade ederler ve \u015fans verildi\u011finde bir g\u00fcnde yeni tan\u0131t\u0131lan bir\u00e7ok di\u015fiyle \u00e7iftle\u015fme davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterirler. Ancak yine de, \u00e7o\u011fu yeti\u015fkin erke\u011fin, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48408,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1407,1405,1406,1408,1404],"class_list":["post-48406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-imgazete","tag-akrin-hucreleri","tag-feromon","tag-makale","tag-medial-amigdala","tag-pedofili-nedir-pedofil-beyin-nasildir-pedofili-tedavi-edilebilir-mi"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48406"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48406\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgazete.tr\/yalova-cinarcik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}