Yönetmen Noah Baumbach tarafından çekilen ABD yapımı bir dram filmi Marriage Story en iyi drama dalında altı ödüle aday gösterilmiş ve prömiyerini 29 Ağustos 2019 tarihinde 76. Venedik Uluslararası Film Festivalinde yapan film ayrıca Eylül 2019 tarihinde Toronto Uluslararası Film Festivalinde de gösterilmiş.

Filmin konusunun detaylı satır aralarına girecek olursak;

Marriage Story, Nicole(Scarlett Johansson)ile Charlie (Adam Driver)’nin bir evlilik terapistinin kendilerinden istemiş olduğu bir mektubu dış ses olarak karşılıklı okumasıyla başlıyor.
Filmin romantik ve olumlu bir havada başlamasına aldanmayalım, filmin ikinci sekansında ayrılık  öncesi (boşanma sürecinin en sağlıklı şekilde yürümesi diğer yandan çiftlerin bu zor süreci daha  saygılı  ve doğru iletişimle atlatabilmesi amacıyla) evlilik terapistinin tavsiye ettiği, tarafların niçin evlendiklerini hatırlatması için birbirlerine karşılıklı  güçlü ve olumlu yanlarını anlatma mektubunu Nicole’ün okumayı reddederek sert sözlerle çekip gittiğini görüyor ve çatışmanın ilk sinyallerini alıyoruz. Charlie’nin bu konuda daha ılımlı ve olumlu tavırları Nicole’ün iletişimde başarısız ve uyumsuz olduğunu düşündürse de kırılmaya sebep bir aldatma olayının varlığı bundan sonraki aşamalarda ikilinin temel tartışma sebeplerinden birini oluşturuyor. Ve hemen akla şu soru geliyor; Aşkla başlayan bir evlilikte taraflardan biri başkalarına yöneldiğine göre her tüketim ömrü olan şey gibi aşk da zamanla bitebiliyor mu?

Aslında bu soruya direkt evet diyebilmeniz de mümkün fakat boşanma davası açılıp iş artık avukatların kontrolüne geçtiği ve çetin bir hukuk savaşına dönüştüğü süreçte dahi Nicole ile Charlie’nin günlük yaşamın gereklerini yerine getirirken birbirlerine destek vermeyi sürdürmesi aşkın yaşanan rutin hayat içinde hatırı sayılır başka bir duyguya dönüştüğünü anlatıyor. Nicole gelecek vadeden bir tiyatro yönetmeni olan Charlie’nin başarılarını kutlayarak destek oluyor Charlie Nicole’ün yeni tuttuğu evin kapanmayan kapısını onarmaya geliyor.Hukuk savaşının her ikisini de bir çıkmaza soktuğu gerilimin artık kopma ve patlama anına dönüştüğü filmin en yüksek gerilimli tek bir sahnesi hariç neredeyse bütününde  aralarında saygı bağını korumayı  sürdürdüklerini görüyoruz. Bu manada film sakin modda ilerleyerek seyirciye izlemeyi umduğu alışılagelmiş şiddet manzaralarını sunmuyor.Bu da filmi diğer aynı konulu dram filmlerinden ayrıcalıklı bir yere koyuyor. Evet Marriage Story bir ayrılık filmi ve oldukça yalın ve gerçekçi bir dile sahip. Ancak yönetmen Noam Baumbach bu filmde verdiği mesajlarla bir yönetmen olmaktan ziyade insan yönüyle bir eğitimci gibi davranarak aşk bittikten sonra da eşlerin birbiriyle iletişimi yönünde örnek bir rol model sunuyor sanki. Diğer yandan evliliğin bitmesine esas sebep olan gizlide kalmış ruhsal çözümlemeleri her iki taraf açısından da tarafsız gözle detaylı flashbackler içinde analiz ediyor.

Dışarıdan bakıldığında herkesin gıpta ettiği bir evliliğin taraflar için dengeli bir biçimde ilerlemediğini  Nicole yakın arkadaşı ve avukatı Nora (Laura Dern) ile paylaşıyor. Derin duygusal kırılmanın daha ilk başta Nicole’ün evlilik içi rollerde Charlie’ye göre daha fedakâr bir rolü benimsemesiyle, kendi istekleri ve beklentilerini anne ve eş sorumluluklarıyla bastırmasıyla başladığını anlatıyor. İlişkilerde ve ortak hayatla ilgili planlarda karar verme kontrolünün  Charlie’de olduğunu Avukat Nora’nın Charlie’ye “Bir şeyi sen istediğinde karar, Nicole’e istediğinde konuşma mı oluyor?” eleştirisi netleştiriyor.

Charlie Nicole’ün içinde bir şeylerin zamanla aşındığından, sadece bir eş ve anne olarak sorumluluklardan örülü bir yaşam döngüsü içinde kendi beklentilerini hep ikinci plana atmaktan ötürü duygusal zorlanma yaşadığından habersiz, Nicole de tekdüzeliğin ve donuklaşan ilişkilerinin Charlie’yi beraber gülüp eğlenebileceği bir arayışa sürüklediğini fark edemiyor. Üstüne üstlük ekonomik olarak tiyatroyu daha iyi koşullara kavuşturma ve kredi kartlarını ödeme mücadelesinin yanında bir de araya yasak ilişki girince yerini  duygusal kırılma  ve öfkeye bırakıyor.

Yönetmen Baumbach, filmde boşanma sürecinde avukatların “İkamet velayet ve servet” konusunda üstünlük kazanabilmek için tarafların psikolojik yönden birbirini yıpratacakları birçok sırları da karşı tarafından aleyhine kullanmak üzere vicdan ve etik ölçüleri aşarak acımasızca ifşa etmesini hatta sırf üstün gelmek için gerçekçi olmayan deliller üretmelerini dramatik sahnelerle eleştiriyor. Diğer yandan avukat tutma sürecinde Charlie’nin yaşadığı zorlukları ve oğluna iyi bir ebeveyn olduğunu, maddi koşulları sağlayabildiğini ispatlayabilmek için göze aldığı mücadeleyi detaylı şekilde işlediği sekanslarda boşanmanın sadece manevi değil maddi olarak  da bir erkeği ne kadar yıprattığına dikkat çekiyor. Bir yandan Charlie adına duygusal olarak gerildiğimiz bu sahnelerde Nicole’ün danıştığı avukatları Charlie’nin tutmasının da yasalara aykırı oluşunu şaşırarak izliyor oldukça titiz bir ele alışa sahip Amerikan hukuk sisteminin ilginç detaylarını öğreniyoruz.

Filmin bizce en trajikomik yanı, boşanma sürecinde kıyasıya bir hukuk savaşı verilirken tarafların bir araya geldikleri anlarda son derece anlayışlı iki arkadaş gibi olmaları ve Nicole’ün anne ve kız kardeşinin  Charlie ile sıcak ilişkilerini sürdürmesi. Charlie’nin ayrılık sürecinde oğlunu görmeye geldiği bir ziyarette içine ergen neşesi kaçmış kayınvalidesini sırtında döndürerek şakalaşması, Nicole’ün kız kardeşiyle gülüşerek bir repliği paylaşması ve hatta avukat bulmakta zorluk çeken Charlie’ye Nicole’ün annesinin gizlice avukat bulması tüm bunlar evlilikler bitse de bitmeyen bitemeyen içten ve samimi dostluğu ve aile bağlarını hatırlatıyor. Alıştığımız bir durum değil, bizler akrabalar da dahil kim karşıya daha çok gol atacak zihniyetinde kıyasıya çift kale maçlarına tanık olduğumuz için medeni ilişkinin bu yüksek dozu belki de bizim gibi seyircilere ağır geliyor lakin bu filmyıkılan evliliklerle birlikte etkilenen tarafın sadece karıkoca olmadığını yakın akrabaların da bu uzaklaşmadan mustarip olduğunu trajikomik sahnelerle hünerle gösteriyor. Evlilik bağlarının sadece kadınla erkeği değil diğer bütün insanları da birbirine bağlayan çok kutsal bir yanı olduğu yadsınamaz bir gerçek. Marriage Story (Evlilik Hikayesi) nin insani hassas konuları derin bir bakışla ele alan, biten bir aşkın hüznünü ve geride bıraktıklarını çok iyi işleyen bir film olduğunu söylemek mümkün.

Sinema metaforik ögeler üzerinden en çarpıcı film kareleriyle vermek istediği mesajları üçüncü göz olan seyircinin bilinç altına işleme hünerine sahip büyüleyici bir sanat dalı. Son sahnede Nicole’ün ayrılırken Charlie’nin çözülen ayakkabı bağlarını bağlaması bunun en güzel örneği. Belki de bunu  yönetmenin tüm filme imzasını atan özel bir ana fikir olarak verdiğini düşünebiliriz. Kadın ilişkilerin ve duygusal bağların korunması ve sürdürülmesinde önemli bir bağ dokuyucudur. Bir kadının duygularının incitilmesi ve güveninin yıkılması aynı zamanda hayatı bir erkek için anlamlı kılan çok şeyin de yitirilmesi demektir. Herkes boşanma sonrası  yeni bir hayat kurup yeni ilişkilerle yoluna devam ediyor doğal olarak, fakat kadın duygularını derinlerde yaşarken  ve bir şekilde yaşamı yeniden var eden dişil sinerjisiyle hayatını ayakları üzerinde güçlü götürebilirken tüm hayatının merkezini oluşturan ve yaşam sevincini aslında kadınıyla anlamlandıran erkeğin toparlayamayıp dağıldığı ve daha çok içsel bir yalnızlığa sürüklendiği görülüyor. Bu noktada ister istemez filmin en başına, birbirleri için yazdıkları mektuba geri dönüyoruz, yeni okumayı öğrenen küçük oğulları filmin sonuna doğru annesinin babası için yazıp okumadığı mektubu buluyor ve yüksek sesle okurken Charlie Nicole’ün kendisi için beslediği esas duygularını öğreniyor. Aşkın aslında hiç bitmediğini ve ne kadar örselendiğini Nicole ve Charlie’nin çocukları mektubu okurken gözyaşlarında görebiliyoruz. Ve Nicole’ün Charlie’yi anlatan mektubundaki son sözü hafızamıza kazınıyor:

‘Ve onu daima seveceğim, artık anlamı kalmamış olsa bile.’

Evlilik danışmanın ofisinde Nicole bu mektubu okumuş olsaydı bir şeyler daha farklı gelişebilir miydi bilinmez…Şüphesiz hayat ilişkilerimize bilinçsiz dokunuşlarımızla ilginç  şekilde acı tatlı yeni ve bambaşka örüntülerle ilerliyor. Ve adına da kader deniyor.

Marriage Story biten evlilik mi aşk mı sorusuna verdiği önyargısız ve tarafsız cevaplarla, ilişkilerin temel sorunları üzerine yeniden inşa ettiği duygularla izlenmesi gereken bir film.